Yıkıcı duygudurum düzenleyememe bozukluğu ve bipolar bozukluk tanısı olan gençlerde zihin kuramı, bilişsel beceriler ve otizm spektrum bozukluğu belirtilerinin sağlıklı kontrollerle kıyaslanması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sinirbilimler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GONCA ÖZYURT

Danışman: Hüseyin Burak Baykara

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Bipolar Bozukluk (BB) tanısı olan ve Yıkıcı Duygudurum Düzenleyememe Bozukluğu (YDDB) tanısı olan 12-18 yaş arası ergenlerin nörobilişsel özelliklerinin, zihin kuramı becerilerinin, otizm spektrum bozukluğu belirtilerinin, empati ve duygu düzenleme özelliklerinin sağlıklı gençlerle karşılaştırılmasıdır. Gereç-Yöntem: Bu çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatri Anabilim Dalı'na başvuran ve bipolar bozukluk tanısı olan 21 genç, YDDB tanısı olan 21 genç ve yaş ve cinsiyet olarak benzer 21 sağlıklı genç alınmıştır. Çalışmaya katılan tüm gençlere sosyal bilişi değerlendirmek için zihin kuramı testlerinden yüzler, gözler ve gaf testi uygulanmıştır. Wisconsin Kart Eşleme Testi ve Strrop testi ile nörobilişsel özellikleri değerlendirilmiştir. Empati özellikleri KA-Sİ Empati ölçeği ile, duygu düzenleme güçlükleri ise duygu düzenleme güçlüğü ölçeği (DDGÖ) ile değerlendirilmiştir. Otizm tanı görüşmesi ve sosyal iletişim ölçeği ile otizm spektrum bozukluğu belirtileri incelenmiştir. Bulgular: Zihin kuramı testlerinden yüzler, gözler ve gaf testinin üçünde de gruplar arası anlamlı farklılık saptanmıştır ve sağlıklı gençler istatistiksel açıdan anlamlı daha yüksek puanlar almıştır. Sağlıklı gençlerin hem bilişsel özellikleri hem duygu düzenleme becerileri hem de empatileri BB ve YDDB grubundan daha iyi olarak değerlendirilmiştir. Otizm spektrum belirtileri YDDB grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde hem BB grubundan hem de kontrol grubundan fazla saptanmıştır Sonuç: Çalışmamızda BB tanısı ve YDDB tanısı olan gençlerin hem nörobilişsel açıdam, hem duygu düzenleme alanında daha fazla zorluk yaşadığı aynı zamanda sosyal biliş becerilerinde de güçlükleri olduğu gösterilmiştir. BB ve YDDB tanısı olan gençlerin tedavisinde bu nörobilişsel, sosyal bilİşsel ve duygu düzenleme becerileri açısından destek verilmesi olguların hem psikososyal işlevselliğine hem de hastalığın seyrine etki edebilir Yürütücü işlevler, zihin kuramı ve duygu düzenleme becerilerindeki bozulmalarla Bipolar Bozukluk ve Yıkıcı Duygudurum Düzenleyememe Bozukluğu arasındaki potansiyel ilişkinin net olarak ortaya koyulabilmesi ve mevcut çalışmanın bulgularının güvenirliğinin sağlanması için bu çalışmanın bulguları daha geniş bir örneklemle, uzunlamasına araştırmaya gereksinim vardır.