Kronik miyeloid lösemide dishevelled proteinlerinin onkojenik etkisinin araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEYDA ÇALIŞKAN

Danışman: HAKKI OGÜN SERCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kronik miyeloid lösemi (KML), hematopoetik kök hücrelerden kaynaklanan miyeloid hücrelerin proliferasyonuyla gelişen bir hastalıktır. Eğer tedavi edilmezse blastik krize ilerleyerek ölümle sonuçlanabilir. Hastalığın patogenezinde Wnt sinyal yolağında rol alan proteinlerin ifade değişiklikleri ve β-katenin proteinindeki ifade artışı önemli rol oynamaktadır. Dishevelled (Dvl), Wnt sinyal yolağının önemli bir düzenleyicisi olarak tümör gelişimindeki rolleri ile araştırmaların konusunu oluşturmaktadır. Dvl'nin birçok solid tümörde ifadesinin arttığı bilinmekle beraber hematolojik malinitelerdeki bilgimiz sınırlıdır. Ön çalışmalarımızda Dvl genlerinin normal kemik iliğinde ifade olmayıp, KML tanısı almış hastalarda farklı düzeylerde ifade olduğunu belirledik. Bu çalışmadan yola çıkarak hipotezimizi "Dvl, Wnt sinyal yolağı üzerinden KML başlangıcında ve progresyonunda önemli role sahiptir" şeklinde kurguladık. Birinci amacımız Dvl proteinlerinin KML hücre hatlarında onkojenik etkisinin olup olmadığını belirlemektir. İkinci amacımız ise Dvl'nin düzenleyicisi olan CYLD deübikitinaz proteini ile olan etkileşimini ortaya koymaktır. Bu ilişkileri belirlemek amacıyla KML blastik faz hücre hatlarında Dvl genleri sessizleştirilerek PCR Array analizi gerçekleştirilmiştir. Bu sonuçlara göre ifadesinde değişiklik saptanan genlerin protein düzeyindeki ifadeleri de belirlenmiştir. Dvl genlerinin sessizleştirilmesinin hücre canlılığı ve apoptoza etkisi belirlenmiştir. Ayrıca CYLD genin üç farklı KML hücre hattında ifade olup olmadığı ve kodlayıcı dizisinde mutasyon olup olmadığı belirlenmiştir. Elde ettiğimiz sonuçlara göre kontrol ile karşılaştırıldığında Dvl sessizleştirilmesi, Wnt sinyal yolağının hem alt hem de üst yolunda pek çok proteini etkileyerek hücrelerin proliferasyon hızını düşürmesini sağlamıştır. KML blastik faz hücre hatlarında CYLD kodlayıcı dizisinde mutasyon bulunmamıştır. Çalışmamız Dvl proteinlerinin KML tedavisinde hedeflenmesinin birbirinden bağımsız pek çok yolak ve proteini birden etkileyebileceğine dair veri sağlamaktadır.