İnanç turizmi bağlamında Konya'nın somut ve somut olmayan kültürel mirasının korunması üzerine bir değerlendirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER YER
Danışman: NEZİHAT KÖŞKLÜK KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumların tarihsel süreç içinde geliştirdiği kendini ve dünyayı, anlama ve anlamlandırma sistemleri sosyal, ekonomik ve kültürel değerleri oluşturmaktadır. İçerisinde gelenek ve görenekleri, inanç pratikleri ve günlük hayat uygulamalarını barındıran kültürel değerler, yapılı çevreyi şekillendiren temel unsurdur. Nesilden nesile aktarılırken değişimlere ve dönüşümlere uğrayan bu değerlerin dışarıdan gelecek müdahalelerle doğal süreçlerinin bozulması etki ettiği mimari oluşumların da tahribata ve yok oluşa sürüklenmesine neden olmaktadır. Bu nedenle kültürel miras yapılarının sadece mimari ve estetik değerleriyle korunmaya çalışması sürdürülebilir bir anlayış olmayacaktır. Toplum içindeki anlamı, kullanımı ve önemi yapıların kaderini belirleyen önemli etkenlerdir. Yapılı çevrenin ve onu oluşturan kültürel değerlerin birlikte değerlendirilmesinin önemi ve hızlı kentleşme, küreselleşme ve turizm faaliyetlerinin bu değerler üzerindeki baskısı üzerine UNESCO'nun 32. Genel Konferansında "Somut ve Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunmasına İlişkin Sözleşme" kabul edilmiştir. Selçuklular, Anadolu'da kalıcı olabilmek için fethettikleri yerin Türkleşmesine ve İslamlaşmasına önem vermişlerdir. Bu nedenle dervişlerin, şeyhlerin ve alimlerin bu topraklara gelmesini ve onların kalıcı olarak yerleşmesini desteklemiştir. Bu kapsamda Anadolu'nun pek çok yerinde camiler, tekkeler, zaviyeler, dergahlar ve hankahlar yapılmıştır. Bu sayede egemenliklerini askeri yollarla değil, dinle, eğitimle, hoşgörüyle ve yardımlaşmayla güçlendirmişlerdir. O dönemde Konya'nın başkent olması bu faaliyetlerin merkezi konumunda olmasını sağlamıştır. Mevlâna Celaleddin Rumi, Şems-i Tebrizi, Sadreddin Konevi, Muhyiddin Arabi gibi manevi şahsiyetler bu şehirde yaşamlarını sürdürmüş ve yüzyıllar boyunca sürecek dini ve tasavvufi ortamın baş aktörleri olmuşlardır. Günümüzde Konya, tarihsel süreç içinde biriken inanç değerleri ve bu değerlerin oluşturduğu mimari ile inanç turizminin sembol şehirlerinden birisi olmuştur. Ziyaretçiler, kültürel miras yapılarını gezerek İslam mimarisinin gelişimini keşfedebilirken, bu yapıların içinde veya etrafında devam eden inanç ritüellerine ve uygulamalarına katılarak bölgeye özgü deneyimler kazanmaktadırlar. Somut ve somut olmayan kültürel miras değerlerinin birlikte korunması yapıların hem yerel halk tarafından anlamını koruyarak varlığını sürdürmesi hem de turistlerin yapıları bu anlamlarla birlikte algılaması açısından önemli olmaktadır.