Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VOLKAN ÇETİNKAYA
Danışman: DURMUŞ ALİ DEVECİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZ Sürdürülebilirlik kavramının ilk olarak ortaya atıldığı Brundtland Raporu ile ekonomik ve sosyal etkisi yüksek, çevresel etkisi düşük ulaştırma sistemlerinin tasarlanması yük ve yolcu taşımacılığı için önemli bir amaç olmuştur. Birleşmiş Milletler'in 2030 yılında hedef olarak ortaya koyduğu, yaşanabilir bir dünya için yayınladığı on yedi sürdürülebilirlik amacı dahilinde, sürdürülebilir ulaştırma sistemleri için bir dizi politikalar oluşturmak gereklidir. Var olan bu politikaları güçlendirmek adına yük taşımacılığında sürdürülebilir rotaların seçimi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, bir çıkış noktası ve hedef ulaştırma noktası arasında alternatif yük taşıma rotalarının sürdürülebilirlik performanslarının ele alınarak en uygun maliyetli, en düşük çevresel etkisi ve en yüksek sosyal etkisi olan rotanın seçimini sağlayacak çoklu taşıma ulaştırma sisteminin tasarlanmasıdır. Bu amaç çerçevesinde üç temel aşama içeren bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Karar destek sisteminin birinci aşamasında çoklu ulaştırma sisteminin sürdürülebilirlik performansının ölçülebilmesi için gerekli, çalışmanın ön araştırma aşamasında belirlenen çoklu taşıma sürdürülebilirlik göstergelerinin önem düzeyi tespit edilmiştir. İkinci aşamada; alternatif rotaların tespiti sonrası, maliyet-transit süre yöntemi ve risk analizi ile rotaların ekonomik performansı, emisyon hesaplama modeli ile çevresel etki performansı ve güvenlik, emniyet analizleri ile sosyal performansları ölçülmüştür. Son aşama ise, göstergeler ile ilgili ekonomik, çevresel ve sosyal hedeflere ulaşmayı sistem kısıtları dahilinde sağlayabilecek bir optimizasyon yöntemi ile alternatifler arasından en uygun rota seçimine dayandırılmıştır. Önerilen karar destek sisteminin uygulanabilirliğini ispatlamak amacı ile, İzmir'den Lodz, Polonya' ya bir yükün ulaştırılması problemi ele alınmıştır. Örnek uygulamada, İzmir'den çıkarılan yükün Lodz'a ulaştırılması için yük sahibinin sürdürülebilirlik göstergelerine verdiği önem düzeyi ve yük sahibinin kısıtları göz önüne alınarak, alternatif rotalar değerlendirilmiş ve ekonomik, ekonomik-çevresel, ekonomik-çevresel-sosyal performanslar açısından en iyi rotalar tespit edilmiştir. Uygulamadan elde edilen sonuçlar, önerilen karar destek sisteminin bir rota veri tabanı desteği ile farklı çıkış ve hedef noktaları arasında da uygulanabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Çoklu taşıma, sürdürülebilir ulaştırma, rota seçimi, çok kriterli karar verme, optimizasyon, sıfır-bir hedef programlama