Healthcare interpreting in Turkey: Role and ethics from a sociological perspective


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: OLCAY ŞENER

Danışman: ŞEYDA KINCAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı, çevirmenin rolünü etik açıdan detaylı bir şekilde incelemek, gerçek hayattan alınan veriler doğrultusunda alanla ilgili genel bir bakış açısı ortaya koymak ve sözlü çeviri çalışmalarında bir saha çalışması örneği sunmaktır. Türkiye'de hastane çevirmenlerinin rolüne ilişkin derin bir analiz ortaya koyma amacıyla yürütülen bu vaka çalışması, birçok farklı türden verilerin üçlemesini (kıyaslama ve karşılaştırma) ve farklı araştırma yöntemlerini kapsamaktadır. Saha çalışması ile elde edilen veriler doğrultusunda gerçek ortamdan alınan bulgulara, on dört tercüman ve beş hastayla yapılan röportaja, ayrıca Istanbul, Izmir ve Aydın'daki toplam beş hastanede yapılan gözlem ile sağlık görevlileri ve hastalar arasında geçen toplam yirmi yedi görüşmenin ses kayıtlarına odaklanılmaktadır. Hastane çevirmenliği Türkiye'de sıklıkla kullanılan ve ihtiyaç duyulan bir meslek olmasına rağmen, Türkiye'de hastane çevirmenliğine ilişkin akademik çalışma son derece azdır. Diğer yandan, hastane çevirmenliği de dahil olmak üzere toplum çevirmenliğinin profesyonelleşmesi için önemli adımlar atan gelişmiş ülkelerin aksine Türkiye'de çevirmenin rolünü belirleyen etik kurallar yayımlayan herhangi bir dernek bulunmamaktadır. Bu sebeple bu çalışma, söz konusu etik kuralların ve standartların eksikliğinin uygulamada çevirmenin rolüne etkilerini analiz etmeyi hedeflemektedir. Hastane çevirmeninin rolü, çeviri sırasında ve çeviri ötesinde mikro ve makro düzey olmak üzere toplam iki düzeyde incelenecektir. Çevirmenin çeviri sırasında mikro bağlamda aldığı veya almadığı karar ve stratejiler, çeviri ötesinde makro bağlamda rol ve etik ile bağdaştırılarak incelenecektir. Rol ve etik ile bağdaştırılacak olan çevirmenin kararları ve stratejileri Bourdieu'nun "habitus" ve "sermaye" kavramları çerçevesinde analiz edilecektir. Bu çalışma, Türkiye'de etik kuralların ve belirli bir meslek tanımının eksikliğinin; hastane çalışanları, çevirmenler ve hastalar için zorluklar yarattığını ve verilen hizmetin kalitesini tehlikeye attığını ortaya koymaktadır. Bu çalışmadan elde edilen veriler sonucunda ise çevirmenlerin söyledikleri ve uyguladıkları arasında farklılıklar ortaya çıkabileceği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sözlü çeviri, Hastane çevirmenliği, Çevirmenin rolü, Etik, Habitus, Sermaye, Saha çalışması, Vaka çalışması