Otistik çocuklu ailelere uygulanacak aile eğitim programının aile içi iletişim becerilerine, ailenin problem çözme becerilerine ve otistik çocuklarıyla ilgili algılarına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLSER VARDARCI

Danışman: HATİCE ZEKAVET KABASAKAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı otizmli çocuğa sahip olan ailelere uygulanan aile eğitim programının, ailenin aile içi ilişkilerine, problem çözme becerilerine ve otizmli çocuklarıyla ilgili algılarına etkisini incelemektir.Araştırmanın modeli ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel modelidir. 10 oturumdan oluşan bilişsel temelli olan aile eğitim programına, yaşları 3 ile 15 aralığında otizmli çocuğu olan 16 anne katılmıştır. Çalışma grubu olarak; bir deney, bir kontrol grubundan oluşan 2 grup alınmıştır. Ailelerin aile içi iletişimlerini değerlendirmek için Aile Yapısını Değerlendirme Aracı (AYDA) ve Evlilik Uyum Ölçeği (EUÖ), problem çözme becerilerini ölçmek için Problem Çözme Envanteri (PÇE) uygulanmıştır. Ailelerin otizmli çocuklarıyla ilgili algıları, otizm semptomlarına ilişkin kontrol listesi kullanılarak ve ailelerin bu semptomlara yönelik stres belirti yüzdeleriyle değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS programından yararlanılmıştır. Araştırmanın istatistiksel analizlerinde tek yönlü kovaryans analizi kullanılırken etki büyüklükleri ?2 ile hesaplanmıştır. Analizler sonucunda otizmli çocuklu anneler ile birlikte yürütülen eğitim programının annelerin aile içi iletişimini, evlilik uyumunu ve problem çözme becerilerinin önemli düzeyde arttırdığı bulunmuştur. Ayrıca, verilen eğitim programının otizmli çocuklu annelerin çocukların gösterdiği bazı semptomlara yönelik stres belirtilerini düşürdüğü görülmüştür. Sonuç olarak bu eğitim programının otizmli çocuklu ailelere yönelik kullanılabilecek güçlü bir yöntem olduğuna ulaşılmıştır.Anahtar sözcükler: aile eğitim programı, aile içi iletişim, problem çözme becerileri, evlilik uyumu, otizmli çocukla ilgili algı