Çok kriterli karar analizi ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak İzmir-Harmandalı çöp depolama sahasının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKÇE BAYSAL

Danışman: VAHAP TECİM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Hayatın her alanında çok farklı konularda, farklı önem seviyelerinde karar problemleriyle karşılaşılmaktadır. Gerçek hayatta karşılaşılan problemler çoklu yapıdadır. Problemin doğru sonuca ulaşabilmesi için bir çok kriterin eşanlı olarak sağlanması gerekmektedir. Bu kriterleri değişik seviyelerde karşılayan çok sayıda alternatif vardır. Asıl problem, hangi alternatifin karar probleminin amacına ulaşmayı sağlayacak en uygun çözüme sahip olduğunu belirlemektir. Çok kriterin ve çok sayıda alternatifin bulunduğu bir karar problemini çözebilmek için bu çoklu yapıya uygun formülasyona sahip karar verme yöntemleri geliştirilmiştir. Gerçek hayattaki karar problemlerinin büyük bir çoğunluğu konumsal veriler içermektedir. Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla bu konumsal veriler problemin amacına uygun şekilde "akıllı haritalara" dönüştürülmektedir. Bu haritalarda, konumsal bilgi konumsal olmayan bilgi ile ilişkilendirilerek oluşturulan bilgi sistemiyle karar problemi için uygun çözüm alanları belirlenebilmektedir. Coğrafi Bilgi Sistemleri 'nde ileri bilgisayar teknolojisi kullanılarak hazırlanmış yazılım ve donanım bileşenleri ile karar problemleri için amaca uygun, doğru sonuçlar üretilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Çok Kriterli Karar Analizi ve Coğrafi Bilgi Sistermerinin birlikte kullanımının incelenmesi ve uygulama ile sonuçların değerlendirilmesidir. Bu amaca ulaşmak için öncelikle Çok Kriterli Karar Analizinin tamım ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri anlatılmıştır. Coğrafi Bilgi Sistemlerinin tanımı, bileşenleri ve uygulama alanları belirtilmiştir. Çok Kriterli Karar Analizi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri için örnek çalışmalara yer verilmiştir. Tüm teorik yapı ve örnek çalışmalar incelendikten sonra çalışmanın uygulaması gerçekleştirilmiştir. Uygulanma konusu İzmir-Harmandalı Çöp Depolama sahasının uygunluk analizi olarak seçilmiştir. Bunun için Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden TOPSIS kullanılmıştır. Aynı zamanda uygulama alanı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile de incelenmiş, gerekli uygunluk haritaları oluşturulmuştur. Yapılan uygulamalar sonucunda bulunan çözümler birleştirilerek karar probleminin nihai çözümüne ulaşılmıştır.