Büyükşehir belediyesi olma sürecinde Muğla ilinde ulaşım planlama politika, ilkeleri ve pratikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUKET ÇAVUŞ
Danışman: HİLMİ EVREN ERDİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ulaşım; özellikle 21. yüzyılın postmodern anlayışıyla, bireylerin toplumsal yaşam içerisindeki kültür eksenli etkilerini yönlendiren ve yöneten, hatta ve hatta toplumsal sınıfları ayıran güçlü bir kavramı olma yönünde evrilmiştir. Dolayısıyla üst ölçekte bölge ve kentler düzeyinde, daha alt ölçekte de günlük yaşam düzeyinde sürece bakıldığında ulaşım ve yatırımlarının tarihsel süreç içerisindeki etkilerini izlerken, siyasi, politik ve ekonomik birçok girdi ve çıktıyı aynı düzlemde tariflemek gerekmektedir. Siyasi ve politik düzeyde merkezi ve yerel ölçekte ulaşım ile ilgili farklı kapsamlarda görev ve sorumlulukları bulunan çok sayıda kurum ve kuruluş bulunmaktadır. Yerel ölçekte belediyeler ve büyükşehir belediyeleri ulaşım yatırımlarını ve planlamasını yönlendiren kurumlar olarak ön plana çıkmaktadır. Bu çalışma literatürde ulaşım kavramını kentlinin günlük hayatını programlayıp yönetmek adına kullanılan en güçlü kavram ve aslında en güçlü politika, ilke ve pratik olarak tüm arz, talep ve deneyimleri birleştiren bir kavram olan ulaşım ana planlarını ve bu planların sistematiğindeki kavramları merkeze koymaktadır. Bu kapsamda da ulaşım ana planlarının hazırlanmasından sorumlu kent yönetimleri ile bunlara ilişkin bir yönetim biçimi değişikliği olarak 6360 sayılı Kanunun ortaya koyduğu yeni yapının ulaşım üzerindeki olası etkisi bu çalışmanın tartışma konusunu oluşturmaktadır. Bu kanun düzenlemesi ulaşım planlaması ve dolayısıyla ulaşım ana planı açısından iki bağlamda tartışılabilecek bir durumu ortaya çıkarmaktadır. Bunlardan ilki, mevcut büyükşehir belediyeleri için yetki ve sorumluluk sahasının değişimi, diğeri ise il belediyelerinin büyükşehir belediyesi statüsünü kazanmaları ve yetki ve sorumluluk sahasının il sınırına dayandırılması ile ilgilidir. Bu tez kapsamında 6360 sayılı Kanun düzenlemesi ile nüfus büyüklüğü dikkate alınarak oluşturulan yeni yönetim yapısının ulaşım ve ulaşım planlaması açısından irdelenmesi, 30 büyükşehir belediyesi için hizmet alanı, nüfus, yoğunluk, mesafe gibi değişkenler açısından eski ve yeni büyükşehir belediyelerinin benzerliklerinin ve farklılıklarının karşılaştırılarak tespit edilmesi ve tartışılması amaçlanmıştır. 6360 sonrası büyükşehir belediyesi olan Muğla ili çalışma alanı olarak seçilerek belirlenen bu değişkenler üzerinden de incelenmiş ve ulaşım planlaması politika, ilke ve pratiği açısından bu düzenlemenin nasıl hayat bulduğu değerlendirmiştir. 6360 sayılı Kanun, kent, kentsel alan, kentli kavramları ile ulaşım ihtiyaçlarının nasıl değiştiğini ve bir kanunun kenti, kentlinin taleplerini nasıl değiştirdiğini de gözlemleme fırsatı vermektedir. Bu bağlamda kentsel alanı kentlilerin ihtiyaçlarıyla bir bütünsellik içerisinde anlamlandırıp okumakta yasa ve yönetmeliklerin de büyük rol oynadığını söylemek mümkündür.