Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ CEYLAN
Danışman: YÜCEL DEMİRAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Ondokuzuncu yüzyıl ile birlikte, düşük sosyal sınıflarda, varsıl sosyal sınıflara göre ağır hastalıkların ve erken ölümlerin daha sık görüldüğü fark edilmeye başlanmıştır. 1980 yılında İngiltere'de hükümet öncülüğünde hazırlanan Black Rapor, sağlık hizmetleri dışındaki sosyal ve ekonomik etkenlerin sağlıkta eşitsizliklere yol açtığını gündeme getirmesi açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur. Daha sonra 1998'de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) öncülüğünde yayımlanan "Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Somut Gerçekler" küresel düzeyde ele alınması bakımından önemli bir adım olmuştur. Bu raporda, sosyal politikalar ile ilişkili sağlığın 10 temel belirleyicisi (sosyal sınıf, stres, yaşamın erken dönem etkileri, sosyal dışlanma, iş, işsizlik, sosyal destek, bağımlılık, gıda, ulaşım) ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Son zamanlarda araştırmacılar mekansal içerik bağlamında özellikle mahalle ve toplumsal düzeydeki faktörlerin orada yaşayanların sağlığına etkisini incelemektedir. Bu araştırmada, Manisa'nın tüm ilçelerindeki merkez mahallelerin sosyoekonomik durumu (SED) ile iskemik kalp hastalıkları (İKH) insidansı ve tüm nedenlere bağlı standardize ölüm hızı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Ekolojik tipteki bu araştırma, Manisa iline bağlı 17 ilçede toplamda 230 merkez mahallede yürütülmüştür. Mahalle, küçük nüfus bölgesi olarak belirlenmiş ve ortanca nüfus büyüklüğü 3,084 (en düşük=244, en yüksek=18,135) kişidir. Bağımlı değişkenler; yaşa ve cinsiyete standardize iskemik kalp hastalıkları insidansı ve tüm nedenlere bağlı ölüm hızı, bağımsız değişken ise mahalle sosyoekonomik durumudur. Hastalık ve ölüm verisi Manisa Halk Sağlığı Müdürlüğü Aile Hekimliği Bilgi Sistemi'nden (AHBS) elde edilmiştir. Mahalle SED verisi, veri toplama formu aracılığıyla muhtarlarla yüz yüze görüşerek elde edilmiştir. Mahalle SED beşte birlikler için insidans ve ölüm hızı oranları ve %95 güven aralığı hesaplanmıştır. Mahalleler; SED, İKH insidansı ve ölüm hızı beşte birliklere göre haritalanmıştır. BULGULAR: Standardize İKH insidansı, en varsıl birinci beşte birliğe göre ikinci beşte birlikte 1.11 kat (%95GA: 1.10-1.11), üçüncü beşte birlikte 1.05 kat (%95GA: 1.04-1.06), dördüncü beşte birlikte ise 1.14 kat (%95GA: 1.13-1.15) anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Standardize ölüm hızı; en varsıl birinci beşte birliğe göre ikinci beşte birlikte 1.20 kat (%95GA:1.18-1.23), üçüncü beşte birlikte 1.24 kat (%95GA: 1.22-1.27), dördüncü beşte birlikte 1.37 kat (%95GA: 1.35-1.40), beşinci beşte birlikte ise 1.22 kat (%95GA: 1.20-1.25) anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. SONUÇ VE ÖNERİLER: Araştırmada mahalle sosyoekonomik durumu ile iskemik kalp hastalıkları insidansı ve tüm nedenlere bağlı ölüm hızı arasında ilişki saptanmıştır. Mahalle yoksulluğu arttıkça iskemik kalp hastalıkları insidansı ve tüm nedenlere bağlı ölüm hızı da artmaktadır. Anahtar kelimeler: Eşitsizlik, küçük nüfus bölgesi, iskemik kalp hastalıkları, ölüm hızı, coğrafi bilgi sistemleri