Türkiye`de çocuk talebi ve kadınların işgücüne katılımının doğurganlık üzerindeki etkisi: Ekonometrik yaklaşım


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİBEL SELİM

Eş Danışman: ŞENAY ÜÇDOĞRUK BİRECİKLİ, MEHMET VEDAT PAZARLIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Nüfus artışı, ülkelerin uzun dönemli gelişmelerinde önemli bir faktördür. Günümüzde az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler nüfus artış hızlarını düşürmeye çalışmaktadır. Bu konuda etkin ve verimli politikalar geliştirmek için doğurganlığı belirleyen faktörlere ilişkin bilgilere ihtiyaç vardır. Literatürde doğurganlık ile ilgili çok sayıda teorik ve uygulamalı çalışma yer almaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de doğurganlık davranışını etkileyen faktörler ve kadınların iş gücüne katılıp katılmamasına göre oluşan doğurganlık farklılıkları incelenmiştir. Doğurganlık davranışını etkileyen faktörleri ortaya koymak amacıyla oluşturulan çocuk sayısı ve çocuk kalitesi modellerinde Becker (1960) tarafından ortaya atılan ve Becker ve Lewis (1973) ve Willis (1973) tarafından geliştirilen kalite-miktar yaklaşımı temel alınmıştır. Bu modellerde kalite ölçüsü olarak çocukların eğitim düzeyi, miktar ölçüsü olarak ise çocuk sayısı dikkate alınmıştır. Çocuk sayısı modellerinde Poisson Quasi Maksimum Olabilirlik Tahmin Yönteminden faydalanılmış ve elde edilen tahminlerin geçerliliğini araştırmak amacıyla bootstrap tekniğine başvurulmuştur. Çocuk kalitesi modellerinde ise Basit En Küçük Kareler Yöntemi kullanılmıştır. Kadınların işgücüne katılımının çocuk sahibi olmanın fırsat maliyetini belirlediği ve buna bağlı olarak doğurganlığı etkilediği bir çok çalışmada ortaya konmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'de özellikle kentsel kesimdeki kadınların işgücüne katılıp katılmamasına göre oluşan doğurganlık farklılıklarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu doğurganlık farklılığının kadınların donanım farklılığından veya işgücüne katılım farklılığından kaynaklandığı varsayılarak bu iki etkinin nispi katkıları "Oaxaca (1973) ayrıştırma yöntemi" kullanılarak elde edilmiştir. VI