Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSU AKSU RAFFARD
Danışman: CANER KERİMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ayrık söz edimi öğretimi modeliyle yapılandırılan açık ve düzey sonunda söz edimi öğretimi uygulamalarının karşılıklı konuşma becerisine etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yaklaşımlarının bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan desen kullanılmıştır. Araştırmanın paradigma vurgusu nicel baskın statülüdür. Araştırmanın nicel bölümünde ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılırken nitel bölümünde görüşme tekniği ve araştırmacı günlüğüne yer verilmiştir. Çalışma grubununun belirlenmesinde yarı deneysel desen tekniklerinden uygun örnekleme yöntemi kullanılmış ve araştırmada 2018-2019 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde DEDAM'da B1 düzeyinde öğrenim gören 27 öğrenci (12'si kontrol grubu, 15'i deney grubu) ile çalışılmıştır. Uygulama sürecinde deney grubuyla haftada 75 dakika olmak üzere 7 hafta boyunca ayrık söz edimi öğretimi modeline göre gerçekleştirilen açık söz edimi etkinlikleri, kontrol grubuna hâlihazırdaki izlencenin kazanımları doğrultusunda konuşma dersleri yapılmıştır. Modelin geliştirilmesinde ders malzemelerine veri sağlaması amacıyla ana dili konuşurlarına "istekte bulunma, öneride bulunma, kabul etme ve reddetme" söz edimleriyle ilgili konuşma tamamlama testi uygulanmıştır. Kontrol ve deney gruplarının karşılıklı konuşma başarı düzeylerini ölçmek amacıyla Aksu Kurtoğlu ve Eken'in (2011) A2 düzeyi için hazırladıkları anahtar uyarlanarak geliştirilen "B1 ve C1 Düzeyi Karşılıklı Konuşma Becerisi Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı" ön test ve son test için kullanılmıştır. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin uygulama sürecine ilişkin görüşlerini almak için "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ve araştırmacının görüşlerini almak için "Araştırmacı Günlüğü" uygulanmıştır. Nicel verilerin istatiktiksel çözümleri betimsel istatistikler, verilerin normal dağılıp dağılmadığı ve değişkenler göz önünde bulundurularak SPSS 24 programı ile ilişkisiz örneklemler t testi, Mann Whitney U testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi ile yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, deney ve kontrol gruplarının uygulama öncesi başarı düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (Sig. 0,884 ˃0.050). Deney ve kontrol gruplarının uygulama sonrası başarı düzeyleri arasında ise anlamlı bir fark bulunmuştur (Sig. 0,047 ˂0.050). Çalışmanın görüşme sonuçlarına göre, deney grubu öğrencileri uygulama öncesinde karşılıklı konuşma gerçekleştirirken kendilerini yeterli gören öğrenci sayısı artmıştır (uygulama öncesinde 3, uygulama sonrasında 7). Araştırmanın nicel ve nitel verilerinden elde edilen sonuçlarına göre ayrık söz edimi öğretimi modelinin öğrencilerin karşılıklı konuşma becerisini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Karşılıklı konuşma becerisi, edimbilim, söz edimleri, iletişimsel edinç