19-20. Yüzyıl İstanbul Saray, Köşk ve Kasırlarının Cephelerinde Çelenk ve Girland Motifleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Deniz Erenay Demir
Danışman: Şenay Özgür Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Girland, iki ya da daha fazla nokta üzerine çiçek, dal, sarmaşık, yaprak ve meyve gibi unsurların birlikte kullanılarak, nesnelerin verdiği ağırlık sonucunda yay şeklinde bir forma sahip olan süsleme unsurudur. Çelenk ise yaprak, dal ve çiçeklerin düzenlenerek iki ucunun birleştirilmesi sonucu halka şeklinde bir form kazanan süslemedir. Girland ve çelenk motifleri, Antik Yunan ve Roma sanatında ölü kültüyle ilgili olup lahit ve sunaklarda kullanılmıştır. Ayrıca duvar resimleri, seramik kapların yüzeylerinde görülen girland ve çelenk motifleri daha sonra yapıların cephelerinde de karşımıza çıkmaktadır. Girland ve çelenk motiflerinin Türk süsleme sanatlarında kullanımı 18. yüzyıl sonları Osmanlı'nın Batılılaşma dönemi itibariyle başlamıştır. Mimari süsleme unsurları arasında yer alan çelenk ve girland motiflerinin en etkin örnekleri başkent İstanbul'da ortaya konulmuştur. Bu çalışmada çelenk ve girland motiflerinin saray, köşk ve kasırların cephelerinde kullanımına yer verilmiştir. Tezimizde Batılılaşma dönemindeki saray, köşk ve kasırların cephelerindeki süslemelerin gelişim süreci incelenmiş çizim ve fotoğraflarla çalışma desteklenip süsleme unsurları değerlendirilmiştir.