Machine learning models For identifying cause effect relationship in medical treatment data
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MOHAMMED ABEBE YIMER
Danışman: ÖZLEM AKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sağlık sektörü, çeşitli kaynaklardan toplanan bir veri hazinesiyle donatılmıştır. Bu büyük miktardaki veri harikalar yaratmak için kullanılabilir. Bu çalışmada, tıbbi tedavi verilerini kullanarak yoğun bakım ünitesi hastalarında günlük tıbbi değişiklikleri gözlemlemek ve yakalamak için temel bileşen analizini ana yöntem olarak kabul edilmiştir. Sonuçlar, bir müdahaleden sonra hangi laboratuar testlerinin değişkenlik gösterdiğini ve ilişkili epifenomenleri ile ilgili hekimleri bilgilendirmek için kullanılabilecektir. Ayrıca, hangi tedavi veya tanının daha sonra uygulanacağı, hangi reçetelerin verilmesi veya kaçınılması gerektiği gibi kararlar verebilmek için bir ipucu olarak kullanılabilecektir. Deneysel analiz sonuçları, temel bileşen analizinin belirli bir tedavi veya müdahaleden sonra hastanın günlük değişiklikler yakalayabildiğini göstermektedir. Model geçerliliği ve kararlılığı permütasyon ve önyükleme testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Her iki durumda da, model hem tek kuyruklu hem de iki kuyruklu istatistiksel anlamlılık testleri için kabul edilebilir bir önem seviyesi sergilemektedir. Ayrıca nedensel etki analizi, Bayesci yapısal zaman serisi modelleri kullanılarak yapılmıştır. Sonuçlar, yaklaşımın tıbbi müdahalelerden bir neden-sonuç ilişkisi kurmak için büyük miktarlarda hasta verilerini yorumlamak için umut verici sonuçlar sağladığını ve bir erken uyarı sistemi olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Bu çalışma, temel bileşen analizinin hastanın değişen koşulları hakkında klinisyenlere bir uyarı sağlama ve izleme kabiliyetlerini göstererek, hastalara zamanında müdahale fırsatları sağlama yeteneğini yansıtmaktadır. Diğer makine öğrenimi modelleriyle birleştirilirse, bu yaklaşım klinik karar vermeyi destekleyebilecek, daha iyi hasta sağlığı sonuçları için hastaya özel etkili bakımı sağlayabilir.