Demanslı bireye bakım veren aile üyelerinin bakım sürecine yönelik tepkisini etkileyen etmenlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL SÜRGİT
Danışman: Burcu Akpınar Söylemez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, demanslı bireye bakım verenlerin bakım verme sürecine yönelik tepkileri ve etkileyen etmenler incelenmiştir. Tanımlayıcı, kesitsel ve kestirim tipi araştırma tasarımına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Örneklemini, bir üniversite hastanesinin nöroloji ve geriatri polikliniğine gelen ve Alzheimer Derneği'ne kayıtlı 113 bakım veren oluşturmuştur. Veriler Sosyodemografik Özellikler Formu, Bakım Verenin Tepkisini Değerlendirme Ölçeği (BTDÖ), Charlson Komorbite İndeksi (CKİ), Mini Mental Test (MMT), Nöropsikiyatik Envanter (NPI), Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (GYA) ve Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri (EGYA) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, t testi, pearson korelasyon analizi, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bakım verenlerin yaş ortalaması 54,95 ± 11,242 ve %77,9'u kadındır. Demanslı bireylerin %64,6'sı Alzheimer tip demans ve %46,9'u orta evrededir. BTDÖ alt boyut puan ortalamaları Ekonomik Güçlükler 2,36 ± 0,856, Aile Desteğinin Olmaması 2,31 ± 0,886, Sağlık Üzerine Etkisi 2,75 ± 0,941, Planların Bozulması 3,33 ± 0,955 ve Benlik Saygısı 4,01 ± 0,595 olarak bulunmuştur. Çoklu doğrusal regresyon analizine göre modellerdeki 7 değişkenin (bakım verenlerin eğitim durumları, gelirleri, demans evresi, MMT, NPI, GYA ve EGYA) Ekonomik Güçlükler puanı üzerindeki varyansın %34'ünü istatistiksel açıdan anlamlı olarak açıkladığı (F=5,326; R2=,343; p=,000), 3 değişkenin (bakım verenlerin yaşı, bakıma yardımcı birinin olması, CKİ) Aile Desteğinin Olmaması puanı üzerindeki varyansın %11'ini istatistiksel açıdan anlamlı olarak açıkladığı (F=4,378; R2=,108; p=,006), 10 değişkenin (bakım verenlerin cinsiyeti, eğitimi, çalışma durumu, geliri, yakınlık derecesi; demans evresi, MMT, NPI, GYA ve EGYA) Sağlık Üzerine Etkisi puanı üzerindeki varyansın %35'ini istatistiksel açıdan anlamlı olarak açıkladığı (F=3,473; R2=,349; p=,000), 10 değişkenin (bakım verenlerin cinsiyeti, çalışma durumu, geliri, yakınlık derecesi, bakım verme süresi; demans evresi, MMT, NPI, GYA ve EGYA) Planların Bozulması puanı üzerindeki varyansın %44'ünü istatistiksel açıdan anlamlı olarak açıkladığı bulunmuştur (F=5,558; R2=,443; p=,000). Sonuç olarak demanslı bireye bakım veren aile üyelerinin bakım verme sürecinde yaşadıkları olumlu/olumsuz tepkiler ve etkileyen etmenler belirlenmiş olup bu doğrultuda uygun girişimlerin planlanması önerilmektedir.