Anadolu halk hikâyeleri ve kültüründe, mit algısı ve sanat eserlerinde kültürel imgelerin analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FADİME PEKTAŞ

Danışman: TUBA GÜLTEKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Halk hikâyeleri geçmişteki insanların duygu ve düşüncelerini, gelenek ve göreneklerini yansıtması toplumumuzun geleceği için önemli ve değerlidir. Hikâyeler, destanlar, destanların içeriğinde yer alan mitsel ögeler ve efsaneler dilden dile, kültürden kültüre, coğrafi özelliklere göre değişiklik gösterse de günümüzde anlam ve değerini korumaktadır. Gelecek nesillere de bu değerlerimizin aktarılması önemlidir. Ders çıkartıcı, öğretici, tecrübe edinme gibi hayattan izler taşıyan halk hikâyeleri, destanlar, mitoloji ve efsaneler bir toplumun özünü ve diğer toplumlardan farklılığını ya da benzerliğini kültürel olarak ortaya koymaktadır. Anadolu halk hikâyeleri ve kültüründe, mit algısı ve sanat eserlerinde kültürel imgelerin analizi adlı tez çalışmasında, halk edebiyatında, hikâyelerimiz sözel ve yazınsal olarak kültür, inanç, geçmişten günümüze taşınan tarihi değerler, gelenek ve görenekler hakkında bilgiler verilip, aynı zamanda Anadolu halk hikâyeleri, Türk mitolojisi ve efsaneler incelenerek karşılaştırmaya varılmıştır. Sanatçıların sembolik kültür ve mitolojik ifadeleri eserlerine nasıl yansıdığı, Anadolu halk hikâyeleri ve mitolojisinde örneklem alınan kültürel imgeler, sanat eserlerinde analiz edilerek sonuca ulaşılmıştır. Çalışmanın temel problemi beş başlıkta incelenmiştir. Birinci başlıkta Anadolu halk hikayeleri ve kültür kavramı literatür taraması ile elde edilen kaynaklarla ilişkilendirilmiştir. İkinci ve üçüncü başlıkta halk anlatıları ve söylencelerinde kültür ve gelenek kavramları üzerinde durulmuştur. Dördüncü başlıkta Anadolu halk hikâyelerinde destan ve efsane anlatılarında mitolojik ögeler, göstergeler ile açıklanmıştır. Beşinci başlıkta ise araştırmanın temasını kapsayan anlatılar ve kavramlar tablo halinde bütünsel biçimde ilişkilendirilip sonuca ulaşılmıştır. Anadolu halk kültürü ve mit algısının sanat anlatımı ile betimsel olarak ilişkilendirilmesi halinde analiz edilerek konular görsel destekler ile resim ve içeriğindeki semboller analiz edilerek incelenmiştir.