Dilge Güney'in eserlerinin çocuk gerçekliği bağlamında incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL ALAGÖZ

Danışman: Mehmet Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde çocuk edebiyatı yazar ve eser sayısında kayda değer ölçüde bir artış gözlenmektedir. Niceliksel olarak yaşanan bu artış çocuğun gelişiminde önemli etkisi bulunan çocuk kitaplarının nitelik bakımından incelenmesi sorumluluğunu ortaya çıkarmaktadır. Çocuk kitaplarının niteliğinin belirlenmesinde rol oynayan kavramlardan biri de çocuk gerçekliğidir. Araştırmada daha önce üzerinde akademik bir çalışma yapılmayan Dilge Güney'in eserlerinin çocuk gerçekliği açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın temel kaynaklarını Dilge Güney'in çocuk kitapları oluşturmaktadır. Bu çalışma, tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Veriler, doküman incelemesi, araştırmacı tarafından hazırlanan bireysel görüşme formu, yazarla yapılan kişisel iletişim (telefon konuşmaları, yazışmalar) ve internet üzerinden erişilen söyleşiler yoluyla elde edilmiştir. Çer (2014)'in çalışmasında tespit ettiği çocuk gerçekliğinin değişkenleri, araştırmacı tarafından yeniden şekillendirilmiş ve ihtiyaçlar başlığı Sahilli (2022)'nin çalışmasında oluşturduğu başlıklar gözden geçirilerek çocuğun psiko-sosyal ihtiyaçları olarak ele alınmıştır. Bu araştırmada her bir çocuk gerçekliği ölçütü (çocuğun doğası, dil ve anlam evreni, bakış açısı, ilgisi ve psiko-sosyal ihtiyaçları) bir tema olarak belirlenmiş ve kodlar (merak, oyun, macera, hayal kurma, sevme ve sevilme, güvenme, başarma, duyarlı olma, arkadaşlık, dayanışma/görev ortaklığı) oluşturulmuştur. Dilge Güney'in araştırmaya konu olan çocuk kitapları araştırmacının yeniden şekillendirdiği çocuk gerçekliği temalarına ve kodlarına göre betimsel analiz ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda Dilge Güney'in çocuk kitaplarının çocuk gerçekliğine uygun olduğu saptanmıştır.