Endüstri yapılarının kültürel miras olarak irdelenmesi ve değerlendirilmesi: İzmir Liman Arkası örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EYLEM ŞİMŞEK
Danışman: EMEL KAYIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Endüstri devrimi insanlık tarihinin dönüm noktalarından biri olarak yasanmıstır.Geleneksel tarzda üretim yerini endüstriyel üretime bırakmıs; üretim yapıları da buüretim tarzına baglı olarak biçimlenmistir. Endüstri yapıları, teknik ilerlemelerledegisen islevlerine karsılık veremeyince terk edilmistir. Terk edilen endüstriyapılarının yeni kent düzenlemelerinde yıkılması, 1970'lerden itibaren endüstritoplumunun tepkisini çekmis ve endüstriyel miras kavramı olusmustur. Endüstrimirasının, kentsel ölçekte, mimari ve peyzaja yönelik korunma sorunlarıbulunmaktadır. Bu sorunlara korumanın sürekliligi ve kültürel islevi temel alınarakrasyonel öneriler, degerlendirme yaklasımları getirilmektedir. Avrupa'da bölgeselölçekte ve yapı ölçeginde endüstri mirasının korunması ve degerlendirilmesineyönelik uygulamalar yapılmaktadır.Avrupa kaynaklı ekonomiye liman kenti olarak eklemlenen zmir'de gelisen ticaret19. yüzyılda endüstrilesme çabalarını tetiklemistir. Geçmiste Daragacı olarak bilinenLiman Arkası Bölgesi'nin endüstri bölgesi olarak gelisimi bu dönemde baslamıs,Cumhuriyet döneminde de sürmüstür. Bölgedeki endüstri yapıları 1980'li yıllardanitibaren kent merkezinin gelisme baskısı, çevre kirliligi gibi kentsel faktörler ilegelisen üretim sistemleri gibi üretime iliskin faktörler sonucunda terk edilmeyebaslanmıstır. 20. yüzyıl boyunca farklı plan yaklasımları gelistirilen Liman ArkasıBölgesi'nin potansiyeli 21. yüzyıl basında degerlendirilmeye baslanmıstır.Günümüzde endüstri kurumlarının terk ettigi bölgede, kent belleginde ve ülketarihinde yer edinmis endüstri kompleksleri ve fabrika yapıları bulunmaktadır.Kültürel miras kapsamında ele alınması gereken endüstri kompleksi ve fabrikayapılarının bölgesel ve yapı ölçeginde, üretim sürecine ait izlerle bir bütün olarak,ivedilikle koruma altına alınıp degerlendirilmesi gerekmektedir. Bölgedeki ?zmirHavagazı Fabrikası? endüstri kompleksi bu baglamda tarihi ve mimari özellikleri ileanaliz edilerek koruma yaklasımları gelistirilmektedir.