Farabi-İbn Sina sistemi ışığında İbn Meymun'un din felsefesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET AYDIN

Danışman: OSMAN BİLEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Bu çalışmada, İbn Meymun'un din felsefesinin tam bir değerlendirmesine ulaşmak için İslam felsefe geleneğinin bilinmesi gerektiğini akılda tutarak, onun din felsefesini Farabi-İbn Sina sistemi ışığında incelemeyi amaçladık. Tanrı'nın varlığı, nübüvvet, yaratma, bilgi gibi temel felsefî konularda İbn Meymun'un İslâm filozoflarıyla bazen benzer, bazen de farklı görüşlere sahip olmasının onun din ve felsefe tasavvurundan kaynaklandığını gördük. Birinci bölümde din ve Tanrı kavramını, Tann'nın varlığının kanıtlarını ve İbn Meymun'un bu konulara yaklaşımını ele aldık. İbn Meymun'un, felasifenin görüşlerini büyük ölçüde kabul ettiği, ve aynı zamanda kelamcıların Tanrı kavramı konusunda felasifeye yönelttiği eleştirilerden yararlanarak, Tann'nın fiili sıfatlarına vurgu yaptığı sonucuna vardık. İkinci bölümde Tanrı hakkında nasıl konuşulacağı problemini inceledik. İbn Meymun, insan aklının sınırlı olduğunu kabul ederek Tann'nın zatı hakkında sükût edilmesi gerektiğini ileri sürer. Bundan dolayı da o, Tann'nın ancak selbî ve fiili sıfatlarla tavsif edilebileceğini iddia eder. Son bölümde Tann'nın bilgisi ve yaratması problemini araştırdık. Felasifeden farklı olarak İbn Meymun'un Tann'nın cüz'iler dahil her şeyi bildiği anlayışına sahip olduğunu ve yoktan yaratma görüşünü benimsediğini göstermeye çalıştık. Sonuçta İbn Meymun'un, Farabi-İbn Sina, Gazali ve İbn Rüşd'ün çözümlerinden yararlandığına dikkat çektik. VI