Veri zarflama analizi ile etkinlik ölçümü: İzmir ili devlet hastanelerinde bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR KAR
Danışman: ERHAN DEMİRELİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaşlı nüfusun artması, sağlık hizmetlerine olan talepteki büyüme, kronik hastalıkların yaygınlaşması ve sağlık teknolojilerindeki yenilikler sağlık hizmetlerinin maliyetini artırırken toplam sağlık harcamalarında da artış yaşanmasına neden olmaktadır. Bu nedenle sınırlı kaynakların etkin ve verimli kullanımı sunulan hizmetlerin sürekliliği açısından son derece önem arz etmektedir. Bu çalışma kapsamında İzmir ilinde faaliyet gösteren tüm kamu hastanelerinin göreceli etkinliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda karar verme birimlerinin ölçeğe göre sabit getiri ve ölçeğe göre değişken getiri varsayımları altında etkinliklerinin ölçülmesi, ölçek etkinliğinin hesaplanması ve etkin olmayan birimlerin etkin düzeye getirilebilmesi için yapılması gereken iyileştirmelerin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca hesaplanan süper etkinlik skorları aracılığıyla da etkin karar verme birimlerinin kendi içerisindeki sıralamasını ortaya koymak amaçlanmıştır. Girdi değişkeni olarak fiili yatak sayısı, uzman ve pratisyen hekim sayısı, hemşire sayısı kullanılırken, çıktı değişkeni olarak poliklinik hizmet sayısı, taburcu olan hasta sayısı ve ameliyat sayısı kullanılmıştır. Bu araştırmada kullanılan 2014, 2015 ve 2016 yıllarına ait veriler, Sağlık Bakanlığı, İstatistik, Analiz Bilgi Sistemleri Daire Başkanlığı birimlerinden yazılı izin ile temin edilmiştir. Yürütülen analizlerde Dea Solver paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, İzmir ilinde faaliyette bulunan Sağlık Bakanlığı'na bağlı genel devlet hastaneleri, genel dal hastaneleri, genel eğitim ve araştırma hastaneleri oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında örneklem seçilmemiş olup araştırma evreninin tamamı üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda hem ölçeğe göre sabit getiri varsayımında hem de ölçeğe göre değişken getiri varsayımında etkin sonuçlar vererek ölçek etkin bulunan hastane sayısı 2014 yılında 8, 2015 yılında 10, 2016 yılında ise 6 olarak bulunmuştur. İzmir ilinde faaliyet gösteren kamu hastanelerinin etkinlik ortalaması skorları 2014 yılından 2015 yılına gelindiğinde artış gösterirken, 2016 yılında bir önceki yıla göre azalış göstermiştir. Etkin olmayan hastanelerin etkinlik sınırına erişebilmesi için taburcu edilen hasta sayısı ve ameliyat sayısının artırılması önem arz etmektedir.