Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA YÜCE İNAN
Danışman: CANER KERİMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dil, birçok araştırmaya konu olmuş, olmaya da devam eden insanoğlunun çözme uğraşında olduğu önemli alanlardan biridir. Birçok dil bilimci ve Türkolog da dilin tanımını yaparken ortak noktalara değinmenin yanında farklı hususlara da yer vermişlerdir. Bu da alanyazında birden fazla dil tanımıyla karşılaşmamıza neden olmaktadır. Ergin (2020, s.25) "İnsanlar arasında anlaşmayı sağlayan tabii bir vasıta, kendine mahsus kanunları olan ve ancak bu kanunlar çerçevesinde gelişen canlı bir varlık, temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış bir gizli antlaşmalar sistemi, seslerden örülmüş içtimai bir müessese "olarak dili tanımlarken Aksan (2015, s.11) "Dil, bir anda düşünemeyeceğimiz kadar çok yönlü, değişik açılardan bakınca başka başka nitelikleri beliren, kimi sırlarını bugün de çözemediğimiz büyülü bir varlıktır." şeklinde bir tanıma yer verir. Dil tanımlarında göze çarpan noktalardan olan dilin kendine has kanunlarının bulunması dilin yüzyıllardır kurallar sistemi olarak ele alınmasına ve kurallar haricinde dile herhangi bir anlam yüklenmemesine sebep olmuştur. Bu çalışmada, dil tanımlarında da geçen dilin canlı bir varlık oluşu ile çok yönlü yapısı referans alınmıştır. Dilin bir kurallar sistemi olmasının yanında kural dışında kullanımlarının da sıklıkla karşımıza çıkabileceği olgusu tezin temelini oluşturmaktadır. Çalışmamızda, Türkçenin ilk dönemlerinden itibaren yazılmış olan eserlerdeki kullanımlar; gramer kitapları incelenerek listelenmiş ve listelenen kurallar dışında kalan düzensiz yapılar metinlerden örnekler verilerek açıklanmıştır. Türkçenin bir gerçeği olan düzensizlik kavramının kuramsal çerçeve ışığında incelenmesinin ardından çalışma, bu düzensizliklerin Türkçe öğretimindeki yansımasına da yer verilerek tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Dil, dil bilgisi, düzen (kural), düzensizlik (kural dışılık).