Mustafakemalpaşa (Bursa) ilçesi jeotermal olanakları ve alanın hidrojeolojik ve hidrojeokimyasal incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYÇA ÇAVUŞOĞLU

Danışman: ÜNSAL GEMİCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma alanı olarak seçilen Bursa ili, Mustafakemalpaşa ilçesi Marmara Bölgesi'nde, Marmara Denizi'nin güneyinde bulunmaktadır. Çalışma kapsamında Mustafakemalpaşa ilçesi içerisinde belirlenen yaklaşık 577 km2'lik alanda jeolojik, hidrojeolojik ve hidrojeokimyasal çalışmalar yapılmış, alanın jeotermal kavramsal modeli oluşturulmuş ve jeotermal potansiyeli ortaya konulmuştur. Uluabat Gölü'nün güneybatısında yer alan çalışma alanı, Uluabat fayı ve Mustafakemalpaşa fayı arasında kalan asimetrik çek-ayır tipte bir havza olarak nitelendirilmiştir. Bölgedeki ısıtıcı kaynağın; söz konusu faylarla gelişen kabuk incelmesine bağlı olarak yükselen jeotermal gradyan ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bölgede Neojen yaşlı sedimanter kayaçların killi seviyeleri ile bazı bölgeler de tüfler ve Kuvaterner alüvyonun killi seviyeleri örtü kayaç olarak belirlenmiştir. Rezervuar birimler ise; gnays, mermer ve kristalize kireçtaşı birimleridir. Bölgede bulunan suların hidrojeokimyasal karakterinin, jeotermal alanın hazne sıcaklığının ve elde edilecek akışkanın kullanım alanlarının yorumlanabilmesi için alanı en iyi şekilde temsil edecek lokasyonlardan 4 adet su örneği alınmıştır. Alınan örneklerin kimyasal analiz değerleri ve bu değerlerin birbiriyle olan kimyasal ilişkileri diyagramlar yardımıyla incelenmiş, çalışma alanı içerisinde bulunan akışkanların hidrojeokimyasal özellikleri belirlenerek jeotermal alan özellikleri ortaya konulmuştur. Alınan su örnekleri ile jeotermometre çalışmaları yapılmış ve bölgede beklenen yaklaşık rezervuar sıcaklığı 115 santigrat derece olarak hesaplanmıştır. Sahada yapılan jeolojik, hidrojeokimyasal ve jeofizik çalışmalar bir arada değerlendirilerek jeotermal potansiyele sahip olabilecek alanlar belirlenmiş ve bu alanlarda derinlikleri 550 ile 1200 metre arasında değişen 3 adet arama/üretim sondaj lokasyonu belirlenmiştir. Önerilen sondajlara ait muhtemel kuyu logları ve teçhiz planları hazırlanmıştır. Anahtar kelimeler: Mustafakemalpaşa, hidrojeokimya, jeotermal, jeotermometre, Monte Carlo