Anayasa Hukuku açısından yasama meclisi üyeliği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMİT GÜVEYİ

Danışman: OĞUZ ŞİMŞEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yasa ve yasama kavramlarına zaman içinde çeşitli nitelendirmeler yapılmıştır. Genel olarak bakıldığında ise yasa ve yasama kavramlarının kişiler ve toplumlar nezdinde farklı sebeplerle önem taşıdığını söylemek mümkündür. Kavramlara atfedilen bu önem, başlarda eşitlik ilkesinden uzak bir biçimde, yalnızca toplumun belirli bir kesiminin yararına hizmet etmiştir. Düşünce tarihi boyunca, toplumsal düzen, ahlak, fazilet, adalet gibi soyut kavramlar çerçevesinde yasanın ideal niteliği tartışılmıştır. Bununla birlikte, yasa ve yasama kavramlarının iyi ya da kötü olarak genel nitelemelere tabi tutulması yanıltıcıdır. Zira tarih şunu göstermiştir ki benimsenen amaç çerçevesinde, her somut uygulamada yasa ve yasama kavramlarının iyi ya da kötü yönde kullanılabilmeleri mümkündür. Günümüz hukuk devleti anlayışı açısından, yasa ve yasama kavramlarının vazgeçilmez bir niteliğe büründüğü ise aşikârdır. Yasama meclisi üyeliğinin ortaya çıkışı, yasama erkinin kullanımı konusunda yaşanan dönüşüme bağlıdır. Yasama meclisi başta aristokratik bir niteliği haizken zaman içinde demokratik bir niteliğe bürünmüştür. Günümüzde ise yasama meclisi üyeliği, temsil işlevi nedeniyle demokrasi bakımından büyük önem arz etmektedir. Millet iradesinin tecellisi bakımından büyük önem taşıyan yasama meclisi üyeliğinin demokratik yollarla kazanılması beklenmektedir. Demokratik yollarla seçilen yasama meclisi üyelerinin ise varlık amaçlarına uygun olarak görev ifa etmeleri gerekir. Kamuoyu nezdindeki meşruluğun korunabilmesi, yasama meclisi üyelerine ilişkin davranış kurallarının varlığını zorunlu kılmaktadır. Diğer taraftan yasama meclisi üyelerine sağlanan hukuki ve mali imkânların amaç ile orantılı olması gerekir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin köklü bir parlamenter geleneğe sahip olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, diğer demokratik düzenler gibi Türkiye bakımından da demokratik gelişim halen devam etmektedir. Söz konusu dönüşüm çok yönlü niteliğiyle yasama meclisi üyeliği kurumunu da kapsamaktadır. Anahtar Kelimeler: Yasa, Yasama, Yasama Meclisi, Yasama Meclisi Üyeliği,Parlamento Üyeleri.