Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAYE DELGEN
Danışman: ÖZGÜN KOŞANER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Parkinson hastalığında görülen sesleme bozukluklarını belirlemek için 50 Parkinson hastası, 50 sağlıklı genç ve 50 sağlıklı yetişkin katılımcının seslettiği Türkçe'de yer alan 8 ünlünün perde ve genlik özellikleri ile ünlü uzayının belirlenmesinde akustik ses çözümleme yöntemi kullanılarak elde edilen verilerden Parkinson hastalığını erken tanılamak için kullanılabilecek dilbilimsel bir biyobelirteç sunmak amaçlanmaktadır. Ünlü uzayını belirlemek için F1, F2, F3 Formant değerleri, ünlülerin perde ve genlik özelliklerini belirlemek için Jitter Yüzdesi, Göreli Ortalama Pertürbasyon ve Perde Pertürbasyon Katsayı, Shimmer, Shimmer Yüzdesi ve Genlik Pertürbasyon Katsayı değişkenleri ile incelemeler yapılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda ünlü uzayını belirlemek için incelenen F1, F2, F3 formant değerlerinin Parkinson hastaları ve sağlıklı katılımcılar arasında, belli ünlüler açısından, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. Parkinson hastalarının ünlü verilerinin perde ve genlik özellikleri sağlıklı katılımcıların verileri ile karşılaştırıldığında anlamlı ölçüde farklılıklar saptanmıştır. Erken evre ve ileri evre Parkinson hastalarından elde edilen veriler karşılaştırıldığında her iki grup patolojik değerlere sahip olsa da iki grup arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bu değişkenlerin sağlıklı bireyler ve Parkinson hastaları arasında belirleyici bir farklılık göstermesi Parkinson hastalığının tanısı için birer biyobelirteç, ünlü uzayındaki daralmanın ise dilbilimsel bir biyobelirteç olabileceğinedikkat çekmektedir.