E-fatura ve e-defter uygulayıcılarının sürekli denetim algıları üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KIZGIN
Danışman: NİLGÜN KUTAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yüzyılda bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin yansımasıyla çağdaş muhasebe anlayışı önem kazanmıştır. Çağdaş muhasebe anlayışı ile muhasebe organizasyonunun işletmelere sunduğu fonksiyonlardan, "kontrol fonksiyonu" yönetimin alacağı stratejik kararların kalitesini yükseltmesi ve diğer finansal tablo kullanıcılarının da finansal bilgiye duyacağı güveni arttırmasıyla eşsiz bir muhasebe fonksiyonu olmuştur. Teknolojinin işletmelerde kullanım yaygınlığı ise kontrollerin bilgisayar ortamında yapılmasının önünü açmıştır. Çağdaş muhasebe anlayışı, küreselleşme ve rekabet baskısı gibi etmenler muhasebede bilgisayarın etkin kullanımını arttırarak dünyada yaratıcı yıkım olarak da nitelendiren elektronik dönüşüm çağına geçişi kolaylaştırmıştır. Denetimi "sürekli" boyuta taşıması, işlemlere hız ve nitelik kazandırması, dünyadaki tüm işletmelere birbiri ile rekabet edebilirlik sağlamasıyla elektronik dönüşüm ve elektronik kavramlar muhasebe mesleğini, uygulayıcıları ve işletmelerin bilgi talebinde bulunan çıkar gruplarını derinden etkilemiştir. Bu çalışmada muhasebe uygulayıcılarının sürekli denetim algıları ile e-fatura ve e-defter kullanımlarına yönelik algıları "Teknoloji Kabul Modeli" yardımıyla incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde; işletmelerde muhasebe organizasyonu ve elektronik dönüşüm konuları ele alınmıştır. Muhasebede kayıt araçları olan belgeler ve defterler ile bu belge ve defterlerin dünyadaki elektronik dönüşüme paralel olarak elektronik ortamda uygulama hayatı bulan şekilleri elektronik fatura ve elektronik defter uygulamaları da çalışmanın ikinci bölümünü oluşturmuştur. 2000'li yıllarda yaşanan denetim skandallarının ardından denetime duyulan güven azalmıştır. Sürekli denetimin ise sürekli kontrol ve sürekli risk değerlendirmesi ana bileşenleriyle denetime duyulan güveni yeniden kazandıracağı düşünülmektedir. Üçüncü bölümün konusunu ise muhasebe denetimi ve bilgi teknolojisi destekli sürekli denetim konuları oluşturmuştur. Son olarak dördüncü bölümde "Elektronik Fatura ve Elektronik Defterin Muhasebe Uygulayıcıları Tarafından Algılarının Sürekli Denetim Açısından Değerlendirilmesi" konulu muhasebe uygulayıcılarına yapılan bir nicel araştırma ve sonuçlarına yer verilmiştir. Elde edilen bulgulara göre muhasebe uygulayıcılarının sürekli denetim konusunda teknolojiye daha yakın olmayı istedikleri ancak sürekli denetiminin işletmelerde etkinlik ve maliyet tasarrufu sağlayacağı konularında şüpheleri olduğu, genel olarak sürekli denetim konusunda olumlu bir algıya sahip oldukları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Elektronik Dönüşüm, E-Fatura, E-Defter, Sürekli Denetim.