Koruma sorumluluğu üzerine bir analiz: Al-Jazeera ve Asharq Al-Awsat yayınlarında temsil edildiği şekli ile NATO'nun Libya'ya müdahalesine dair Arap algısı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ÖZDEN ORAL
Danışman: Sevilay Zehra Aksoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, kökleri haklı savaş ve insani müdahale kavramlarına dayanan Koruma Sorumluluğunun başlıca uygulanma alanlarından biri olan Arap dünyasında nasıl algılandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu algıyı araştırmak için koruma sorumluluğu kavramının Arap medyasında ele alınış biçmi incelenmektedir. Koruma sorumluluğu kavramı ilk olarak 2001 yılında Uluslararası Müdahale ve Devlet Egemenliği Komisyonu tarafından ortaya atılmıştır. Komisyon, koruma sorumluluğu kavramını ortaya atarak, insani müdahale tartışmalarının odak noktasını devletlerin Müdahale Hakkından devletlerin insanları vahşet suçlarından Koruma Sorumluluğuna döndürmeyi amaçlamıştır. Kavram, 2005 yılında Birleşmiş Milletler Dünya Zirvesi'nde devlet başkanları tarafından kabul edilmiştir. Dünya Zirvesi Sonuç Bildirgesi koruma sorumluluğu gerektiren suçların kapsamını soykırım, savaş suçları, etnik temizlik ve insanlığa karşı suçlar olarak belirlemiş ve milli otoritelerin vatandaşlarını bu suçlara karşı Koruma Sorumluluğunu yerine getirememesi durumunda uluslararası toplumun sorumluluğu Birleşmiş Milletler Güvenlik konseyi aracılığıyla üstleneceğini bildirmiştir. 2011 yılında NATO tarafından gerçekleştirilen Libya müdahalesi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından koruma sorumluluğununa referansla alınmış ilk uluslararası askeri müdahale kararı olma özelliği taşımaktadır. Bu nedenle çalışma kapsamında Arap algısı, bölgenin iki önemli ve etkili yayın organı olan Al-Jazeera ve Asharq Al-Awsat gazetelerinde Libya müdahalesi ile ilgili olarak yayınlanmış makaleler üzerinden incelenmektedir. Çalışma, Arap dünyasında Koruma Sorumluluğuna ve uluslararası askeri müdahalelere şüphe ile yaklaşıldığını göstermiştir. Bu tip müdahalelerin arzulanır olmadığı, ancak Arap ülkelerinin askeri kabiliyetlerinin kısıtlılığı göz önünde bulundurulduğunda izin verilebilir bulunduğu görülmektedir. Bu durumda da müdahale kararının ne şekilde alınacağı, ölçeğinin ne olacağı, ne şekilde uygulanacağı, ve müdahale edenin müdahale sonrası sorumluluklarının neler olacağı gibi konularda, pek çok ölçüt devreye girmektedir. Anahtar Kelimeler: Koruma Sorumluluğu, NATO, Libya, askeri müdahale, Arap medyası.