Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Hastalarda Kırmızı Kan Hücre Dağılım Genişliğinin Mortalite İle Olan İlişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fethiye Ocaktan Esenkaya

Danışman: Fatih Demirkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Yoğun bakıma yatan hastalarda mortaliteyi öngörmek için çeşitli belirteçler ve farklı skorlama sistemlerinden faydalanılmaktadır. Kırmızı kan hücresi dağılım genişliği (RDW), dolaşımdaki eritrositlerin hacim değişkenliğinin bir ölçütü olup rutin olarak tam kan sayımı incelemesinde bakılmaktadır. Son çalışmalar RDW'nin birçok farklı klinik ortamda prognostik değerini göstermiştir. Bu çalışma, kritik hastalarda RDW'nin mortalite ile ilişkisini araştırmayı ve skorlama sistemleri ile karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kasım 2019-Aralık 2020 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Yoğun Bakım Ünitesinde yatan ve ilk yatışında en az 8 gün kalan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların verileri yoğun bakım ünitesine kabul sırasında prospektif olarak kaydedildi. Demografik verileri, ilk 24 saat içindeki, dördüncü ve sekizinci gündeki RDW değerleri, APACHE II skorları, komorbiditeleri, yoğun bakıma yatış ana nedenleri, kan transfüzyonu öyküleri, mekanik ventilasyon ihtiyaçları, Charlson komorbidite indeksleri, hesaplanan birinci, dördüncü ve sekizinci gün SOFA skorları kaydedildi. Çalışmanın sonlanım noktası 28 günlük sağkalım idi Bulgular: Çalışmaya 77'si erkek, 51'i kadın olmak üzere toplam 128 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 67,2(±1,49) (SS), 28 günlük mortalite ise %39,8 idi. Hayatta kalmayan grupta daha yüksek APACHE II, RDW 8. günde, SOFA 1., 4., 8. günde ve Charlson komorbidite indeks değerleri saptandı. (Sırasıyla p=0.000, p=0.011, p=0.014, p= 0,011, p=0,000, p=0,033) Kan transfüzyonu almayan hastalar arasında ise hayatta kalmayan hastalarda APACHE II, 4.gün ve 8.gün RDW ve 4.gün,8.gün SOFA ve Charlson komorbidite index daha yüksek saptandı. (Sırasıyla p=0.000, p=0.049, p=0.014, p=0.036, p=0.000, p=0.034) Komorbiditeler arasında sadece diyabetes mellitus kan transfüzyonu almayanlar arasında hastalarda anlamlı yüksek bulundu. (p=0,011) Tüm hastalarda APACHE II ile 8. gün RDW arasında, transfüzyon öyküsü olmayanlarda APACHE II ile 4., 8. gün RDW arasında anlamlı korelasyon saptandı Sonuç: Kritik hastalarda mortaliteyi öngörmede SOFA ve APACHE II pratikte kullanılan skorlama sistemleridir. Skorlama sistemleri ve RDW değerleri tek başlarına yeterli olmasa da hepsi bir bütün olarak kritik hastaların tanısında, prognozunda ve mortalitesinin tahmininde yarar sağlamaktadır. Kan transfüzyonu gibi RDW kullanımını kısıtlayan faktörler bulunmaktadır. Tüm bu sonuçlarla birlikte daha geniş ve kapsamlı çalışmaların yapılması faydalı görülmektedir. Anahtar Sözcükler: Yoğun bakım ünitesi, eritrosit dağılım aralığı, sağkalım, mortalite