Hormonal problemlerin ve hormonal değişimlerin opera sesi üzerindeki etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı (Konservatuvar), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEMRENAZ OKAN

Danışman: PINAR UÇMAN KARAÇALI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hormonal dengelerin yaşam kalitesi ve sağlık üzerinde önemli etkileri vardır. Hormonlarda oluşabilecek değişimler ve bozulmalar bu sebeple insan hayatını derinden etkiler. Bu tezde; bu etkilerle ortaya çıkan durumlar, opera sanatçıları bazında değerlendirilmiş, insan sesini etkileyen hormonal döngü ve rahatsızlıklar araştırılmıştır. Hormonal sebeplerle seste oluşan değişiklikler, diğer meslek gruplarıyla kıyaslandığında opera sanatçılarının kariyerlerini de doğrudan etkilediği için daha büyük bir problem haline dönüşebilir. Bu tezde profesyonel ses sanatçısının sesinde oluşabilecek problemlerin hormonal sebeplere de dayanabileceğini farketmesi ve bu durumu yönetme bilinci kazanması hedeflenmiştir. Bu çalışmada daha çok kadınlardaki hormonal denge ve değişimlerin doğrudan veya dolaylı yoldan sese etkileri derlenerek ele alınmıştır. Kadınlardaki menstrüasyon (adet kanaması), PMS (adet öncesi sendromu), hamilelik, menopoz gibi süreçlerde hormon seviyeleri değişir. Östrojen ve progesteron, bu süreçlerde başroldeki hormonlardır ve bu hormonlardaki dalgalanmalar opera sesini etkileyebilir. Bu dönemler, kadınlarda hormonların sese olan etkilerinin en çok hissedildiği dönemlerdir. Yukarıda belirtilen dönemlerin sese olan etkileri hakkında birçok araştırma, bulgu ve makale bu çalışmada ele alınmıştır. Ayrıca hormonların vücutta gerçekleştirdikleri doğal döngülerin ve dalgalanmaların sese olan etkilerinin yanında, doğum kontrol yöntemlerinin (kontraseptifler) kullanımı ile menopoz döneminde üretimi azalan hormonların yerine sentetik hormon koyularak uygulanan HRT (hormon replasman tedavisi) ve bunların profesyonel ses sanatçısında oluştarabileceği etkiler incelenmiştir. Hormonal bozulmalara bağlı tiroid rahatsızlıkları, büyüme hormonundaki ve ACTH (böbrek üstü bezini uyaran hormon) bozuklukları da seste oluşturabileceği etkiler bakımından ele alınmıştır. Bu olgular ve durumlara bağlı kullanılan ilaç veya tedavilerin etkileri doğal olarak kadınları kapsadığından, kadın seslerinin hormonal değişimlere daha çok maruz kaldığı anlaşılmıştır. Ele alınan bilgilerin, araştırmaların ve tecrübelerin farkındalığı profesyonel ses sanatçısının kendisini daha iyi tanımasına da yardımcı olacaktır. Opera sanatçıları, ses sağlığını ve performans hayatını mümkün olan en iyi şekilde geçirmek ister. Opera sanatçılarının veya sanatçı adaylarının bu tezde ele alınan bilgiler konusunda bilinçlenmesi, kariyer hayatını daha profesyonel şekilde yürütmesini sağlayacaktır. Ayrıca bu çalışmayla; sanatçının hormonlara bağlı gelişen durumları tespit edip yönetme kabiliyeti geliştirmesi, gerekirse doktor veya öğretmen yardımı almasında gecikmemesi sağlanmak istenip, bu durumun sanatçı ya da sanatçı adayının kariyerine, eğitimine fayda sağlaması amaçlanmıştır.