Kolon adenokarsinomlarında lenfanjiogenez ve prognozu belirlemedeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜRAY AKTÜRK
Danışman: ÖZGÜL SAĞOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kolorektal kanserler (KRK) tedavi ve araştırma alanında çok sayıda gelişmeye rağmen dünyada kanser ölümlerinin en başta gelen nedenlerinden biri olmayı sürdürmektedir. Bu tümörler sıklıkla lenf nodlarına lenfatikler yoluyla yayılırlar ve sonuç olarak meydana gelen nodal metastaz mortalitenin en başta gelen nedenleri arasında yer alır. Nodal metastaza ve sağkalıma etkisi literatürde yaygın şekilde araştırılan intratümöral lenfatiklerin hematoksilen&eozin boyalı kesitlerde değerlendirilmesi güçtür ancak son on yılda lenfatik endotel hücrelerine spesifik belirteçlerin keşfedilmesiyle birlikte lenfanjiogenezin önemini araştıran çalışmalar da hızla artmıştır. KRK'larda lenfanjiogenezin çeşitli tiplerinin prognozla ilişkili olduğuna dair literatürde çelişkili çok sayıda veri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı KRK'larda intratümöral lenfanjiogenezi görüntü analizi yöntemi ile kantifiye ederek, sağkalım ve diğer klinikopatolojik parametrelerle ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya cerrahi olarak tedavi edilmiş ve bir kısmı adjuvan tedavi almış 304 KRK olgusu dahil edilmiştir. İntratümöral lenfanjiyogenez, doku dizini bloklarından elde edilen kesitlere D2-40 antikoru uygulanarak morfometrik olarak değerlendirimiştir. Lenfatik damarlanma; seçilen damarların toplam sayısı (NO), seçilen damarların toplam alanı (MA), birim alanda saptanan damarların sayısı (fNO) ve birim alanda saptanan damarların alanı (fMA) parametreleri ile görüntü analizi programında kantifiye edilmiştir. Elde edilen ölçüm değerlerinin sağkalım ve diğer klinikopatolojik değişkenlerle ilişkisi istatistiksel olarak araştırılmıştır. İstatistiksel olarak tek değişkenli analizlerde Ki-Kare Testi, bağımsız örneklem T testi, Pearson ve Kendall's korelasyon analizi kullanılmıştır. Çok değişkenli analizde ise Binary Lojistik Regresyon modeli oluşturulmuştur. Klinik veri yaşam analizinde Kaplan Meier Testi modeli ile değerlendirme yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir. Bulgular: Hastalarımızda düşük sağkalım ile nüks(p=0.000), uzak metastaz(p=0.000), adjuvan tedavi alınması(p=0.005), ileri yaş(p<0.001), yüksek pT(p=0.019) ve pN evresi(p=0.015), venöz invazyon(p=0.002), perinöral invazyon(p=0.012), serbest tümör depoziti bulunuşu (p=0.036) ve radial cerrahi sınır pozitifliği(p=0.007) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Yüksek MA(p=0.009), fMA(p=0.034), NO(p=0.023), fNO(p=0.013) değerleri ile artmış sağkalım arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sağkalım bağımlı değişkeni temel alınarak yapılan çok değişkenli logistic regresyon analizinde, adjuvan tedavi uygulanması (p=0.000), nüks (p=0.000), pT evresi (p=0.026) ve venöz invazyon (p=0.038) varlığı en güçlü anlamlı parametreler olarak ortaya çıkmaktadır. Lenf damarı ölçüm değerleri ise bu analizde anlamlı bulunmamıştır. Nüks varlığı(p=0.000), uzak metastaz varlığı(p=0.000), ileri pT evresi(p=0.000), derecenin yüksekliği (p=0.015), lenfatik invazyon (p=0.000), perinöral invazyon(p=0.000), venöz invazyon(p=0.000), serbest tümör depoziti varlığı(p=0.000) ve radial cerrahi sınır pozitifliği(p=0.001) ile nodal metastaz varlığı arasında anlamı ilişki vardır. Lenf damar ölçüm parametrelerinin tümünün yüksek değerleri ile düşük nüks ve uzak metastaz sıklığı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Düşük (pT1+pT2) evre olgularda yüksek evreliler (pT3+pT4) ile karşılaştırıldığında yüksek fNO değerleri saptanmıştır (p=0.049). Lenf damar ölçüm parametreleri, nodal metastaz ve pN evresi ile anlamlı ilişki göstermemektedir. Sonuç: Bu çalışmada elde edilen sonuçlar KRK'larda artmış intratümöral lenfanjiyogenezisin artmış sağkalımla ilişkili olduğunu göstermektedir. Bunun yanısıra MA, fMA, NO ve fNO değerleri yüksek olan vakalarda nüksün ve uzak metastazın da daha az sıklıkta görüldüğü de tespit edilmiştir. Benzer şekilde fNO değerinin yüksekliği düşük pT evresi ile ilişkili bulunmuştur. Bununla birlikte hiçbir lenf damar ölçüm değeri, nodal metastaz ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki göstermemektedir. Bu bulgular KRK'larda intratümöral lenfanjiyogenezin nodal metastazı belirlemede etkin olmadığı ancak iyi prognozla ilişkili olduğunu göstermektedir.