HADİS LİTERATÜRÜNDE YÜZ HADİSLER VE HALVETÎ MUHYÎ'NİN GÜL-İ SAD-BERK ADLI ESERİ (Tahkîk, Tesbit ve Tahrîc)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEVLÜT HALİLOĞLU

Danışman: ABDÜLKADİR PALABIYIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yüz Hadisler, temel hadis kitaplarından seçilerek derlenmiş hadis cüzleridir. Sayıları azdır. Arapça yüz hadisler yanında, Türkçe yüz hadis kitapları da vardır. Bu eserler, Türkçe kırk hadis kitaplarından hemen sonra ortaya çıkmıştır ve sebeb-i te'lifleri bakımından da onlara benzemektedir. Türkçe yüz hadis kitaplarının birçoğu manzumdur. Bu eserlerden biri de Halvetî Muhyî'nin Gül-i Sad-Berg'i dir. Halvetî Muhyî, Osmanlı devletinin, gücünün zirvesinde olduğu XVI. asırda yaşamıştır. Meslekten hadisçi değildir. Gül-i Sad-Berg, te'lif bir eserdir. Bu eserde seçilen kısa, veciz yüz hadis, manzum olarak şerh edilmiştir. Halkın geneline yönelik olarak yazıldığı tahmin edilmektedir. Bugün için de geçerli olan ahlâkî konuları işleyen eser, edebi, ahlâkî ve didaktik karakterlidir. Dört yazma nüshası tespit edilebilen eserin aslına uygun olarak Arap harfleriyle Osmanlıca tahkîki yapılmıştır. Latin alfabesiyle Türkçe olarak okunuşları da verilmiştir. Ayrıca bu eserdeki hadislerin tahrîci yapılarak hadislerin kaynakları ve sıhhat dereceleri tespit edilmiştir. Böylece döneminde Hz. Peygamber'in (sas) cevâmiu'l-kelim sözlerini halka ulaştıran edebi, ahlâki, didaktik özellikteki bu eser gün yüzüne çıkarılarak kadîm kültürümüzden günümüz insanının istifade etmesi amacına bir nebze katkı yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Yüz Hadis, Halvetî, Muhyî, Gül-i Sad-Berg