Dokuz Eylül Üniversitesi Fizik Tedavi Rehabilitasyon ve tıp fakültesi son sınıf öğrencilerinin sanal gerçeklik, sağlıkta teknoloji kullanımı ve etik boyutu konusunda bilgi düzeyleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GONCA GÜL ÖZDEMİR
Danışman: BÜLENT KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, Dokuz Eylül Üniversitesinde, 2022-2023 eğitim yılında öğrenim gören Tıp ve FTR fakülteleri son sınıf öğrencilerinin sanal gerçeklik, sağlıkta teknoloji kullanımı ve etik boyutu konusunda bilgi düzeylerini ve etkileyen etmenleri saptamaktır. Kesitsel tipteki bu çalışmada veriler önceden yapılandırılmış bir anket formuyla, yüz yüze görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Araştırmanın evrenini Dokuz Eylül Üniversitesi FTR ve Tıp Fakültesi 2022-2023 eğitim dönemi son sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın evreni toplam 420 öğrencidir ve örnek seçimi yapılmayıp evrenin tamamına ulaşmak hedeflenmiştir. Ulaşılabilirlik oranı 242 öğrenci ile %58'dir. Öğrencilerin bilgi düzeyini belirlemek için sekiz soru bulunmaktadır ve toplam puanlama 100 üzerinden yapılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri; Sağlıkta Teknoloji Kullanımı (STK), Sanal Gerçeklik (SG) ve Etik Sorunlar (ES) hakkındaki bilgi düzeyleridir. Yeterli bilgi düzeyi puanı bu bölümlerdeki soruların her birinden en az %50 puan alınması koşulu ile toplamda en az 50 puan ve üstü olarak belirlenmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkenleri yaş, cinsiyet, fakülte, anne-baba mesleği, sağlık teknolojileriyle ilgili bilgi düzeyini yeterli görme durumu, STK ile ilgili yeterli eğitim alma durumu, SG uygulamasını tecrübe etme durumu ve ES ile ilgili eğitim alma durumudur. Bağımsız gruplarda iki grup arasındaki ortalamalar arası farklılık için t testi yapılmıştır. Sayımla belirtilen gruplar arasındaki farklılık için ki-kare testi uygulanmıştır. Lojistik regresyon testlerinde bilgi düzeyi iki kategoride (Bilgili/Bilgisiz) olarak belirlendikten sonra bağımsız değişkenlerin bilgi düzeyini ne kadar etkilediğine bakılmıştır. Değişkenler arasındaki korelasyon ilişkisi Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Öğrencilerin sadece %23.6'sının yeterli bilgi düzeyine sahip olduğu saptanmıştır. Kız ve erkek öğrenciler arasında yeterli bilgi düzeyine sahip olmada (%29'a %17) anlamlı fark bulunmuştur. Kız öğrenciler daha yüksek oranda bu değere ulaşmıştır. FTR ve tıp öğrencileri arasında yeterli bilgi düzeyine sahip olmada istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (%45'e %14). FTR fakültesinde okuyan öğrencilerin tıp öğrencilerine göre daha yüksek oranda yeterli bilgi düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Bilgi düzeylerine bakıldığında Tıp fakültesinde okuyan öğrenciler STK kullanımı bilgi düzeyi açısından anlamlı olarak daha yüksek puan alırken, SG ve Etik bilgisi bölümlerinin puan ortalamalarında FTR fakültesinde okuyan öğrenciler anlamlı olarak daha yüksek bilgi düzeyi puanları almıştır. FTR öğrencileri toplam bilgi düzeyi açısından da anlamlı olarak daha yüksek puan ortalamasına sahiptir. Kız ve erkek öğrenciler arasında ise STK kullanımı bilgi düzeyi puanı erkek öğrencilerde kızlara göre daha yüksek iken, SG ve Etik bilgi düzeyinde kız öğrencilerin aldığı ortalama puanlar erkek öğrencilere göre anlamlı olarak daha fazladır. Toplam bilgi düzeyi puanında da kız öğrenciler erkek öğrencilere göre daha yüksek bilgi düzeyine sahiptir. Logistic regresyon analizine göre tıp fakültesinde okumak STK, SG ve Etik konularda yeterli bilgi düzeyine sahip olmama riskini 2,97 kat (%95 GA 1,5-6,0) ve SG uygulamasını sağlık alanında görmemek de bu riski 5,18 kat (%95 GA 2,5-10,6) arttırmaktadır. Çalışma sonucunda günümüzde kullanım sıklığı artan ve çalışma alanları genişleyen teknoloji olan SG hakkında Tıp öğrencilerine daha fazla eğitim verilmesi önerilmektedir. Ayrıca etik problemlerle ilgili tıp öğrencilerinin gördükleri eğitimler daha fazla detaylandırılmalıdır. STK sonrası oluşabilen etik sorunlar konusunda tıp öğrencileri daha detaylı bir eğitim almalıdır. FTR öğrencilerinde de STK ile ilgili birçok eksiklikler görülmüştür. Bunun başlıca sebepleri müfredat ve staj uygulamalarında bu teknolojilere uzak olmaları ile sadece FTR'ye özgü teknolojilerin öğretilip kullanılması olarak düşünülebilir. Bunun için de FTR öğrencilerine de STK ile ilgili daha kapsamlı eğitim verilmesi önerilmektedir. STK ile ilgili bilgi düzeyini arttırmak FTR alanı için de hastanın durumunu bilmek adına önem taşımakta bu yüzden bu konuda yeterli olabilmek FTR alanındaki sağlık profesyonelleri için de önemli bir konudur.