Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAP KASAR
Danışman: EGEMEN İDİMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç ve Hipotez: Optik nörit (ON), optik sinirin akut enflamatuvar bir hastalığı olup, multipl skleroz (MS) ile ilişkisi çok iyi tanımlanmış bir klinik tablodur. ON, sıklıkla multipl sklerozun ilk belirtisi olarak ortaya çıkabilir (% 20) ya da hastalık sürecinde gelişebilir(% 55-60). Aksonal kayıp, bu hastalıklarda nörolojik özürlülüğün ana nedenidir. Retinal sinir lifi tabakası (RSLT), miyelin içermeyen aksonlardan oluştuğu için, RSLT kalınlığının ölçümü bu hastalarda aksonal kaybın izlenmesinde bir metod olarak kullanılabilir. Bu çalışmada, optik koherans tomografi (OKT) ile ölçülen RSLT kalınlığının aksonal dejenerasyonda bir belirteç olup olmayacağı araştırıldı. Ayrıca RSLT kalınlık değişiminin; nörooftalmolojik bulgular, görsel uyarılmış potansiyeller (GUP) P100 latans ve amplitüdleri ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG)'de özellikle total beyin volüm ölçümleri ile ilişkisi değerlendirildi.Materyal ve Metod: Çalışmaya akut ON atağı geçiren 17 MS (n=34 göz) ve 6 klinik izole sendrom (KİS) (n=12 göz) hastası alındı. Tüm incelemeler (Nörooftalmolojik bakı, GUP, MRG ve OKT) hastalara, başlangıçta ve bir yıl sonra olmak üzere iki kez yapıldı. Çalışmaya ayrıca yaş uyumlu 15 kontrol olgusu (n=30 göz) alındı. Kontrol grubuna bir kez olmak üzere yalnızca nörooftalmolojik muayene, OKT ile RSLT kalınlık ölçümü ve beyin MRG incelemesi yapıldı. Tüm değerlendirmeler gözler üzerinden; etkilenen, etkilenmeyen ve kontrol göz şeklinde yapıldı. Beyin total volüm ölçümleri, Slicer programı ile ?3 boyutlu gradient eko T1? MRG protokolüne göre tüm hasta (MS ve KİS) ve kontrol grubunda yapıldı.Bulgular: RSLT kalınlığı, ON atağından bir yıl sonra etkilenen MS gözlerinde 83±20.7 µm, KİS gözlerinde 85±14.2 µm iken etkilenmeyen MS gözlerinde RSLT kalınlığı 95±9.8 µm, KİS gözlerinde 103±6.1 µm bulundu. Kontrol grubuna ait gözlerde bu değer 104±10.4µm saptandı. ON atağı geçiren gözlerde RSLT kalınlık kaybı, etkilenmeyen gözler (p=0.009) ve kontrol gözler ( p< 0.001) ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlıydı. Bir yıllık değişime bakıldığında, RSLT incelmesi özellikle etkilenen gözlerde olmak üzere tüm gözlerde bulundu. Ancak sadece MS ve KİS akut etkilenen gözlerde istatistiksel anlamlılık saptandı (p=0.001, p=0.046). Temporal kadranda ki incelmenin sıklıkla anlamlılık düzeyine ulaştığı görüldü (etkilenen MS gözleri, p=0.001; etkilenen KİS gözleri, p=0.028 ve etkilenmeyen KİS gözleri, p=0.043). Görme keskinliği ve EDSS skorları bir yıl içerisinde belirgin düzelme göstermesine rağmen her iki inceleme arasında korelasyon saptanmadı (p=0.176, r = - 0.324 ). RSLT kalınlık değişimlerinin; görme keskinliği, MRG ile saptanan optik sinir atrofisi ve GUP ile karşılaştırılmasında korelasyon saptanmadı. Yalnızca etkilenmeyen MS gözlerinde P100 amplitüd değişimleri, RSLT kalınlık değişimi ile korele bulundu (p=0.003, r = -0.854). Beyin volüm ölçümleri ilk değerlendirmede MS hastalarında, kontrol grubu ve KİS hastalarına göre belirgin farklılık göstermekteydi. Ataktan bir yıl sonra beyin total volümünde azalma, kontrol grubuna kıyasla her iki hasta grubunda da belirgindi (p< 0.001). RSLT kalınlık değişimi ile beyin total volüm değişimi arası ilişki istatistiksel olarak anlamlıydı(p< 0.001) .Sonuç: Bir yıl içinde OKT ile ölçülen RSLT kalınlık değişimi beyin MRG' deki bir yıllık volüm değişimi ile korele bulundu. Bu bulgu RSLT kalınlık değişiminin MS'te nörodejenerasyonun izlenmesinde bir belirteç olarak kullanılabileceğini gösterdi.Anahtar kelimeler: Optik nörit, Optik koherans tomografi, retinal sinir lifi tabakası, aksonal dejenerasyon