Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET ÇAMOĞLU
Danışman: SERDAR NARİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çağdaş hukuk devletinin en önemli görevi yargı bağımsızlığını sağlamak ve birey hak ve özgürlüklerini korumaktır. Demokratik devlet rejimlerinde üç bağımsız organdan biri olan yargının en önemli işlevi, toplum hayatında ortaya çıkan hukuka aykırılıkları belirleme ve uyuşmazlıkları çözmektir. Yargının görevini sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için bağımsız ve iyi donatılmış etkin bir yargı sisteminin bulunması gerekir. Yargı hizmetlerinin daha etkili ve verimli şekilde yerine getirilmesi, bir toplumun refah ve mutluluğunun temel esaslı şartlarındandır. Yargı faaliyetinin hızlı ve etkin çalışması, yargı sisteminin dünyadaki gelişim ve değişime ayak uydurması ile bağlantılıdır. Özgürlükçü, çoğulcu, çağdaş demokrasinin olmazsa olmaz şartı olan hukuk devleti; hukukun üstünlüğünün yaşama geçirildiği, devletin hukuka bağlı olduğu, yargının bağımsız niteliğiyle her türlü iç ve dış baskı ve müdahalelerden etkilenmeden çalıştığı, hukuk kurallarının herkese eşit uygulandığı, hak ve özgürlüklerin güvenceye alındığı, bireylere hukuk güvenliğinin sağlandığı bir sistemi ifade eder. Yargı bağımsızlığı, demokrasilerde korunması gereken en temel bir değerdir. Hukuk devletinde, güçler ayrılığı ilkesi ve yargı bağımsızlığının önemi, bağımsız yargının bireylerin sahip olduğu temel hak ve özgürlüklerin güvencesi olmasıdır. Çalışmamızın birinci bölümünde; hukuk devletinin tanımı yapılmış, Türklerde hukuk devletinin tarihsel gelişimi kısaca anlatılmıştır. Yargı fonksiyonunun tanımları ve özelliklerine değinilmiş, yargı örgütlenmesi belirtilmiş, daha sonra yargı ile ilgili temel kavramlar ve yargı organına hâkim olan temel ilkeler ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, doğal hâkimlik, masumiyet karinesi, yargı bağımsızlığı, hâkimlik teminatı, Türkiye'de yargının işleyişi ile ilgili Venedik komisyonu raporu ve tavsiye kararı, AİHS ve AİHM kararlarına göre bağımsız mahkeme kavramı, Uluslararası belgelere ve iç hukuka göre HSYK'nın yapısı ve işleyişi ele alınmıştır. Ayrıca tarihsel ve işlevsel bir yaklaşımla 1921, 1924 ve 1961 Anayasalarındaki yargı sistemleri ve özellikleri ortaya konulmuştur. Yürürlükte olan 1982 Anayasasındaki yargı sistemi, yargı teşkilatının yapısı ve genel özellikleri ile hâkim ve cumhuriyet savcılarının özlük hakları ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Yargıdaki iş yükü ve yargıdaki temel sorunların nedenleri, yargının hızlanması, yargı içi bağımsızlık, yargının kurumsal bağımsızlığı, doğal hakimlik, masumiyet karineleri incelenmiştir. Çalışmada konu üzerinde yapılan genel bir değerlendirme ve yargının işlevselleştirilmesi ve yargıdaki esas sorunların giderilmesi için ek olarak neler yapılabileceğini özetleyen sonuç bölümüyle sona ermiştir. Anahtar Kelimler: Hukuk Devleti, Yargı Bağımsızlığı, Türk Hukukunda Yargı Organına Hâkim İlkeler.