Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Psikiyatri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE MISIR
Danışman: BERNA BİNNUR AKDEDE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obsesyonel düşüncenin intrüziv doğası, bireyin belirtilerine ve yaptığı gözlemlere dair atıfsal hatalar, kendi düşünceleri üzerine düşünme sürecindeki etkilenme Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanılı hastalarda zihin kuramı becerilerinde bir bozulmanın olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte OKB'de zihin kuramını araştıran az sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızın amacı OKB'de zihin kuramı bozukluğu ile bilişsel işlevler, aşırı değerlenmiş düşünce, şizotipal kişilik özellikleri, içgörü ve hastalık şiddeti, başlangıç yaşı ve hastalık süresi gibi klinik değişkenlerle ilişkisini araştırmaktır. Yöntem: Çalışmamıza, DSM-IV'e göre OKB tanısını karşılayan 18-55 yaş arasındaki 34 hasta ve 30 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. İki grup arasında eğitim yılı anlamlı düzeyde farklı olarak saptanmıştır. Tüm katılımcılara zihin kuramı becerilerini değerlendirmek için Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği (DEZTÖ) ve Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), nöropsikolojik test bataryası, Şizotipal Kişilik Ölçeği uygulanmıştır. Nöropsikolojik test ölçümlerinden genel kogntif faktör hesaplanmıştır. Hastalık şiddetini değerlendirmek için Yale Brown Obsesyon ve Kompulsiyon Ölçeği (YBOC-S) uygulanmıştır. Aşırı değerlenmiş düşünce ve içgörü düzeylerini değerlendirmek için YBOC-S 11. madde puanı ve Aşırı Değerlenmiş Düşünce Ölçeği (ADDÖ) toplam puanı değerlendirilmiştir. Bulgular: Hastalarda sağlıklı kontrollere göre DEZTÖ toplam puan, birinci derece yanlış inanç, ikinci derece yanlış inanç beceri puanları ve GZOT toplam puanı daha düşük bulunmuştur. Zihin kuramı testleri ile nöropsikolojik test sonuçları arasında zayıf ve çok güçlü arasında değişkenlik gösteren çeşitli korelasyonlar bulunmuştur. Genel kognitif faktör ve eğitim yılı kontrol edildiğinde DEZTÖ toplam puanındaki farklılığın istatistiksel açıdan anlamlılığını koruduğu saptanmıştır. Hastalarda YBOC-S 11.madde ile DEZTÖ toplam puanı ve birinci düzey yanlış inanç testi arasında zayıf korelasyon bulunurken, genel kognitif faktör puanı istatistiksel olarak kontrol edildiğinde zihin kuramı testleri ile içgörü düzeyi arasında anlamlı herhangi bir ilişkinin olmadığı bulunmuştur. DEZTÖ toplam puan, ikinci derece yanlış inanç testi, metafor kavrama ve GZOT test sonucu ile şizotipal kişilik boyutları arasında zayıf-orta düzeyde korelasyonlar bulunmuştur. YBOC-S toplam puanı ile DEZTÖ toplam puanı arasında zayıf, birinci derece yanlış inanç testi ve ikinci derece yanlış inanç testleri ile orta düzeyde korelasyon bulunmuştur. Genel kognitif faktör kontrol edildiğinde birinci derece yanlış inanç ve ikinci derece yanlış inanç testleri ile hastalık şiddeti arasındaki ilişkinin anlamlılığını koruduğu görülmüştür. Erken başlangıçlı (<19 yaş) grupta geç başlangıç grubuna göre genel kognitif faktör edildiğinde de devam eden GZOT test performansında bozulma olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda OKB tanılı hastalarda zihin kuramı işlevlerinde bozulma olduğu bulunmuştur. Hastaların zihin kuramı işlevleri ile nöropsikolojik işlevler, şizotipal kişilik özellikleri, hastalık şiddeti ve hastalık başlangıç yaşı arasında ilişki olduğu saptanmıştır. Zihin kuramı işlevlerindeki bozulmanın nörobilişsel işlevlerle olan ilişkisine rağmen ayrı bir antite olarak ele alınması ve araştırılması OKB etyopatonezine ışık tutacaktır.