Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİSA DOĞAR
Danışman: CANER KERİMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çağdaş eğitim anlayışına göre Türkçe öğretiminin temel amacı, bireylere dinleme, okuma, yazma ve konuşma becerileri kazandırmak; Türkçeyi doğru, etkili ve güzel kullanan bireyler yetiştirmektir. Dil bilgisi öğretimi ise bu becerilerin geliştirilmesinde bir araç konumundadır. Türkçe dersi eğitimde en çok zaman harcanan derslerden olmasına rağmen Türkçe dil bilgisinde konuların soyut olması, bazı konuların anlaşılmasının zor olması nedenleriyle bu becerilerin gelişmesine katkıda bulunamamıştır. Türkçe öğretiminde dil bilgisi konularına fazla zaman ayrılmasının ve diğer beceri alanlarının önüne geçmesinin sebebi olarak belli başlı konularda tam bir sınıflandırma ve adlandırma yapılamaması, bilim insanları tarafından kimi noktalarda uzlaşmaya varılamaması gösterilebilir. Türkçe dil bilgisi kitapları ve alanyazın incelendiğinde dilek kiplerinin ele alınışında da birçok görüş ayrılığının yaşandığı görülmektedir. Dilek kiplerin adlandırılması ve sınıflandırılması, bu kiplerin zaman anlamı taşıyıp taşımaması, emir ve istek kiplerine getirilen eklerle bu kiplerin birbirinin yerine kullanılması, istek kipinin günlük hayatta kullanımının birkaç durumla sınırlı kalmasına rağmen tüm detaylarıyla kitaplarda verilmeye devam edilmesi bu görüş ayrılıklarının temel noktalarını oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında dil bilgisi kitaplarında dilek kiplerinin ele alınışından yola çıkılarak çalışmaya kaynaklık eden otuz iki farklı eser üzerinden dilek kiplerinin işlevleri ve kullanım değerleri tespit edilmiş ve Türkçede dilek kiplerinin öğretimi konusunda yaşanan sorunlara çözüm bulunmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda MEB'e bağlı okullarda okutulan Türkçe ders kitaplarından yola çıkılarak dilek kiplerinin öğretiminde günümüzde nasıl bir yol izlendiği tespit edilmeye çalışılmıştır.