WEB TABANLI TÜRKÇE DİKOTİK DİNLEME TESTİNİN TEST - TEKRAR TEST GÜVENİRLİĞİ ARAŞTIRMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyofizik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖYKÜ AKKAY

Danışman: Emre Eskicioğlu

Özet:

Amaç: Dikotik Dinleme (DL) Testi, her iki kulağa eşzamanlı farklı veya aynı işitsel uyaranın sunulduğu ve katılımcının bu sunulan uyaranlardan duyduğunu rapor etmesinin istendiği nöropsikolojik bir değerlendirme yöntemidir. Test, hemisferik lateralizayon, kulak avantajı ve işitsel dikkat süreçlerini değerlendirmek için kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Dokuz Eylül Üniversitesi Biyofizik Anabilim Dalı tarafından geliştirilen çevrimiçi Türkçe Dikotik Dinleme Testi'nin test - tekrar test güvenirliğini ölçmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18-35 yaşları arasında (24.60 ± 3.93) normal işitmeye sahip, nörolojik veya psikolojik bozukluğu olmayan 48 (24 erkek; 24 kadın) katılmıştır. Katılımcılar kendi seçtikleri sessiz bir ortamda kişisel mobil cihazlarından tez çalışmasına katılmışlardır. Katılımcılara kulaklık aracılığıyla heteronim ya da homonim olarak heceler sunulmuş ve duydukları heceyi ekrandan işaretlemeleri istenmiştir. Çalışma non-forced (NF), forced-right (FR) ve forced-left (FL) koşullarında yürütülmüştür. Bulgular: İşaretlenen hece sayısına dayalı test - tekrar test güvenirliği, NF koşulunun sağ kulağı için iyi (sağ: ICC = .79), sol kulak için iyi (sol: ICC = .80); FR koşulunda yalnızca sağ kulak cevapları için orta (ICC = .71); FL koşulunda ise yalnızca sol kulak cevapları için zayıf (ICC = .48) bulunmuştur. Lateralite endeksine göre NF koşulunda her iki kulak için de iyi güvenirlik düzeyi elde edilmiştir (ICC = .80). FR koşulunda yine orta düzeyde tutarlılık (ICC = .68) bulunurken FL koşulunda zayıftır (ICC = .46). Sonuç: Bulgular genel olarak değerlendirildiğinde, DL testinin özellikle NF koşulunda güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu, ancak yönlendirilmiş dikkat koşullarında test performansının bilişsel kontrol süreçlerinden daha çok etkilenebileceği görülmüştür.