Kurtuluşunda sonra İzmir'in yönetim yapısının yeniden örgütlenmesi ve gündelik yaşam


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERAH AYYILMAZ ARAS

Danışman: KEMAL ARI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı İmparatorluğu Birinci Dünya Savaşı'ndan büyük bir yıkımla ayrıldı. Savaşın getirdiği ekonomik ve sosyal anlamdaki ağrı yüke ilaveten, bir de Mondros Mütarekesi'nin 7. Maddesi uyarıca ülkenin dört bir yanında başlayan işgaller halkı adeta perişan ediyordu. İzmir ise bu anlamada tam kritik bir noktada bulunuyordu. Ve Mütareke'nin imzalanmasından çok bir süre geçmeden Yunanlılar 15 Mayıs 1919'da İzmir'i işgal etti. İşgaller süresince, Mustafa Kemal Paşa önderliğinde Anadolu halkının sergilemiş olduğu büyük kararlılık ve birliktelik örneği ile İzmir 15 Mayıs 1919'dan, 9 Eylül 1922'ye kadar yani; üç yıl, üç ay, üç hafta, üç gün sonunda özgürlüğüne kavuşarak ve düşman işgalinden kurtuldu. İşgal süresi boyunca, işgal güçlerine rahat hareket etmeleri ve onlara sorun çıkarmayacak kişiler vali ve belediye başkanı gibi yönetim mekanizmalarında derhal yerlerini aldılar. Vali Ahmet İzzet Bey(Kambur İzzet) ve Belediye Başkanı Hacı Hasan Paşa adeta bu süreçte işgal güçleri ile işbirliği içinde oldular. Fakat kısa bir süre sonra da İzmir'de yerel yönetimi de Yunan tarafı üstlendi. Hatta önemli çalışma noktalarına Atina'da gelen memurlar yerleştirildi. Fakat yönetimde ki bu yabacı eli ancak işgal döneminin sonuna kadar varlığını sürdürebildi. 9 Eylül 1922 tarihinde Kurtuluştan sonra şehirde Yönetim Yapısı Yeniden Türklerin eline geçti. Kurtuluş ve onu takip eden günlerde şehirde idari ve askeri anlamda bir boşluk ortamı oluştu. Hatta bu boşluk ortamı ile birlikte a birlikte İzmir'de güvenliği sağlayacak bir unsur bulunmuyordu. Savaştan önce refah içinde olan İzmir, Yunan işgalinden kurtuluşundan, kısa bir süre sonra harabeye döndü. Şehrin merkezinde geniş alanlar yangınla yıkılıp gitti. Şehrin uluslararası ekonomisini ve ticaretini denetleyen Yunanların, Ermenilerin ve Avrupalıların ayrılışıyla birlikte İzmir'deki ekonomik faaliyet felç oldu. İzmir'i yeniden oluşturmak yalnızca yangın geçirmiş mahallelerin yeniden inşası anlamına gelmekle kalmaz, özellikle ekonomisini yeniden canlandırmak anlamına da gelir. Bu süreçte şehirde yeni yönetim iş başın gelip, hem işgal döneminden ve yangından kalan izlerin silinmesi hem de, hem de şehrin yeniden imarı ve iskânı, halkın gündelik hayatta yaşadığı sıkıntılar gibi ele alınmayı bekleyen birçok konu ile ilgilenmesi gerekiyordu. Nitekim öyle de oldu, yönetim yapısı oluşur oluşmaz sırasıyla başa gelen belediye başkanları ve valiler şehri baştan aşağı her yönüyle ele alıp yenilediler. Anahtar Kelimeler: İşgal, Kurtuluş, Yönetim, boşluk, vali, belediye başkanı