Kelam açısından ekolojik denge


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYMA ERKAYA

Danışman: MEHMET İLHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Küresel çapta çevre kirliliğinin boyutları dünyanın kendi kendini temizleme kapasitesinin çok üzerine çıkmış ve bu durum; iklimlerin değişmesi, buzulların erimesi, asit yağmurları, bazı türlerin yok olması gibi ekolojik dengenin bozulması sürecini ortaya çıkarmış, mekanik zihniyetle kirlenen kainatı, maddeyi ve kavramları algılayıp yorumlayışımız, ekolojik dengenin bozulması sürecini beraberinde getirmiştir. Modern dönemdeki yoğun çevre krizi ile, özellikle son birkaç asırdır, tabiatın ilahi bağlamından kopartılması arasında önemli bir bağlantı vardır Peki dış alemde görülen bütün bu negatif olguların meydana gelmesine sebebiyet veren bakış açıları ve düşüncelerin temelinde yer alan teolojik ve felsefi düşünceler nelerdir? Bizce, sorunun çözümü için öncelikle onun teolojik ve felsefi kaynağına inmek gerekmektedir. Evren ve Tanrı tasavvuru arasındaki yakın ilişkiyi düşündüğümüzde; tevhid dini İslam'ın ana kaynağı olan Kur'an'ı Kerimin ekolojik dengeyi ele alış biçimi ve İslam düşünce ekollerinden külli ilim olarak tarif edilen Kelamın doğru tanrı-evren tasavvuru oluşmasına katkısında Hudus Delili; Tanrı-Evren-İnsan ilişkisini doğru konumlandırmada Teleolojik Delil büyük önem arz etmektedir. ÖZET Bu çalışma, Kelam İlminde ekolojik dengeyle ilgili konuları Allah-âlem tasavvuru bağlamında ele alarak sorunun kaynağına inmeyi, böylelikle, bu alanda yapılacak çalışmalara temel bir bakış açısı sunmayı ve çağımızın en önemli problemlerinin başında yer alan ekolojik denge problemini, Kur'an ayetleri ve Kelam İlmi ışığında yeniden değerlendirerek, tevhidi/bütüncül bakış açısıyla, Yeni İlm-i Kelamın sosyal konularından addedilen çevre teolojisinin geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Teolojik ve Felsefi Temeller, Tevhid, Tanrı-Evren tasavvuru, Hudus Delili, Teleolojik Delil