Sistemik tedavi uygulanan hepatopankreatikobiliyer sistem kanserli hastalarda kombine sistemik inflamasyon skorunun tedavi yanıtı ve prognoz üzerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CİVANMERT BAYRAK

Danışman: İLHAN ÖZTOP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Sistemik tedavi alan hepatopankreatikobiliyer sistem kanserli hastalarda Sistemik İnflamatuvar Yanıt (SIR) ile ilişkili markerlarla Kombine Sistemik İnflamasyon Skoru'nun (cSIS) tedavi yanıtı ve prognoz üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmamıza 01.01.2010-31.12.2019 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı'nda takip ve tedavi edilen, sistemik tedavi almış, 18 yaş üzeri, verilerine ulaşılabilen hepatopankreatikobiliyer sistem kanserli hastalar dahil edildi. SIR markerları olarak LMR, NLR, CRP ve mGPS değerlendirildi. Bu değerler üzerinden SIS hesaplandı: Her pozitif SIR markerı için bir puan verildi; (LMR  5, CRP > 5 mg/dl and mGPS > 0) hastalar beş alt prognostik gruba ayrıldı: 0, 1, 2, 3 ve 4 puan alanlar. 0-1 puan alanlar (iyi prognostik grup) vs 2-4 puan alanlar (kötü prognostik grup) şeklinde tekrar gruplandırılarak Kombine Sistemik İnflamasyon Skoru (cSIS) belirlendi. SIR markerları ile, SIS ve cSIS değerleri tedavi almadan önce, aldıktan 3 ay ve 6 ay sonra olacak şekilde değerlerlendirildi ve bu markerların tedavi yanıtı ve sağkalım üzerine etkileri analiz edildi. Bulgular: Toplam 116 hepatopankreatikobiliyer sistem kanserli hasta değerlendirildi. Bunlardan 44'ü pankreas kanserli, 41'i hepatoselüler kanserli ve 31'i de safra kesesi ve safra yolu kanserli idi. Safra kesesi ve safra yolu kanserli hastalarda 3.ay LMR düzeyinin yüksek olmasının ilk sıra sistemik tedavi yanıtını olumlu, 3. ay mGPS'nin yüksek olmasının ise olumsuz etkilediği saptandı. HCC'li hastalarda 6. ayda cSIS'ın, safra kesesi ve safra yolu kanserli hastalarda ise tedavi öncesi bakılan cSIS'ın tedavi yanıtı üzerine anlamlı etkisi olduğu görüldü. Erken evre pankreas kanserli hastalarda sadece 3.ay mGPS'nin sağkalımla ilişkisi olduğu; lokal ileri evredeki hastalarda 6.ay NLR'nin, mGPS'nin her üç aydaki değerlerinin sağkalıma anlamlı etkilerinin olduğu görüldü. HCC'li ile safra kesesi ve safra yolu kanserli hastalarda mGPS'nin anlamlı etkisi olduğu bulundu. Pankreas kanserli hastalarda tüm grupta bakılan cSIS değerleri tedavi öncesi ve tedavinin 3.ayında sağkalımla ilişkili olarak bulundu. İyi prognostik gruptaki hastaların daha uzun sağkalımlarının olduğu görüldü. Erken evre safra kesesi ve safra yolu kanserli hastalarda anlamlı etkisinin olduğu gözlendi. Sonuç: Hepatopankreatikobiliyer sistem kanserli hastalarda tedavi yanıtı ve prognozun öngörülmesinde kombine prognostik belirteçlerin kullanılması hem hastaların takibinde hem de uygun tedavi planlanmasında yol gösterici olabilir. Anahtar Sözcükler: Hepatopankreatikobiliyer sistem kanseri, inflamasyon, sistemik inflamatuvar yanıt, sistemik inflamasyon skoru