Boşnakçadaki atasözleri ve deyimlerde Türkçenin izleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DZENITA AHMIC

Danışman: ŞERİF ALİ BOZKAPLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Balkan dillerine ilk Türkçe kelimelerinin gelişi Osmanlılarla oldu. Osmanlıların gelişleriyle Balkan halklarla ilk temas oldu ve uzun dönemli Osmanlı Devletinin hâkimiyetiyle Balkan dillerine de izleri bırakıldı. Balkan dillerindeki Türkçe kelimeler, Balkan halkları tarafından doğal bir şeklide benimsenmiştir. Arapça ve Farşça kelimelerin Türk diline mal olması gibi, bu kelimeler de Balkan topluluklarının dillerinin bir parçası konumuna gelmişlerdir. Türkçe aracıyla Boşnakçaya geçen kelimeler için Turcizmi, Turkizm, Orientalizm tabirleri Türkçe kökenli bütün kelimler için kullanılırlar. Atasözleri ve deyimler, milletin yaşadığı veya yaşaması muhtemel olan olayları ibret alınması ve dikkat edilmesi için anlatan sözlerdir. Dil özelliklerini atasözleri ve deyimler olmadan kullanmak ve geliştirmek mümkün değildir. Atasözleri ve deyimler geçmişten günümüze gelen, kısa ve özlü öğütler veren, toplum tarafından benimsenerek ortak olarak kullanılan kalıplaşmış sözlerdir. Atasözleri ve deyimler, kim tarafından ne zaman söylendiği bilinmediğinden anonimdir. Türk dilinden Balkan Boşnak diline geçen kelimeler konusunda çalışmalar içerisinde Abdulah Škaljić'in en önemli çalışmasıdır. Boşnakçadaki Türkçe unsurları bir araya getiren sözlükte Türkçe kökenli ve Türkçe aracıyla Boşnakçaya geçmiş 8742 Türkçe unsur bulunmaktadır. Boşnakça atasözleri ve deyimler hakkında en kapsamlı Boşnak eseri Mehmed-Beg Kapetanović Ljubušak tarafından yapılmış. Bosnalı Mülümanların kültürel tarihinin araştırmasını yaptı ve Müslümanların sözlü geleneklerini ilk kez araştırmasında topladı. Anahtar Sözcükler: Dil ve kültür ilişkileri, Turkizm, Atasözü, Deyim