İskemik kolitte prognoza katkısı bulunan faktörler: tek merkez deneyimi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERDAR KALASLIOĞLU

Danışman: GÖKSEL BENGİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: İskemik kolit, özellikle yaşlı hastalarda sık görülen önemli bir gastrointestinal sistem hastalığıdır. Tanı koymada ve hastalık şiddetinin belirlenmesindeki gecikmeler hastalarda morbidite ve mortalite artışına neden olmaktadır. Literatürde iskemik kolitte prognozun değerlendirmesini hedefleyen çalışma sayısı kısıtlıdır. Yapılan az sayıda çalışmanın da sonuçları arasında önemli farklılıklar mevcuttur. Bu çalışmada iskemik kolit tanısı almış vakalarda hastalık şiddetinin öngörülmesini sağlayacak yeni ve daha duyarlı faktörlerin saptanması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışma rektospektif, kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya Temmuz 2014 ve Temmuz 2022 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı'nda iskemik kolit tanısı alan 101 hasta dahil edilmiştir. İskemik kolit tanısında Modifiye Brandt ve Boley kriterleri kulanılmıştır. Hastalar hafif seyreden hastalık (medikal konservatif tedavi ile iyileşme kaydedilen) ve şiddetli hastalık (cerrahi uygulnan ve/veya ölen) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar, görüntüleme ve endoskopik özellikleri incelenmiş ve gruplar karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 101 hastanın 78'i (%77,2) hafif, 23'ü (%22,8) şiddetli hastalık olarak değerlendirilmiştir. Yaş ve cinsiyet ile hastalık şiddeti arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Komorditelere göre yapılan karşılaştırmada şiddetli grupta diyabetin daha sık görüldüğü saptanmıştır (p=0,049). Laboratuvar parametrelerinin şiddetli hastalık için öngörü değerleri ROC analiziyle incelendiğinde %69,6 duyarlılık %59 özgüllük ile Nötrofil-Lenfosit Oranı (kesim değeri:7,50 EAA:0,648 %95GA:0,513-0,783 p=0,032), %82,6 duyarlılık %47,4 özgüllük ile Platelet Lenfosit Oranı (kesim değeri:150,4 EAA:0,635 %95GA:0,501-0,770 p=0,049) ve %65,2 duyarlılık %84,6 özgüllük ile LDH-Albumin Oranı (kesim değeri:121,3 EAA:0,793 %95GA:0,684-0,903 p=20,9 mg/dl olması [OR=9,8 %95GA (1,4-32,5) p=0,016] ve serum albumin düzeyinin <2,46 mg/dl olmasının [OR=5,1 %95GA (1,1-24,6) p=0,043] şiddetli hastalık için en önemli risk faktörleri olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda diyabetin ve NLR, PLR, LAR, BUN, albumin gibi laboratuvar parametrelerinin iskemik kolit prognozunu belirlemede önemli yeri olduğu saptandı. İskemik kolit tedavisinin hastalık şiddetine göre belirlendiği ve şiddetli vakalarda erken dönemde uygulanan cerrahinin mortalite ve morbiditeye olumlu yönde ettiği düşünüldüğünde hemen her merkezde çalışılabilen bu parametrelerin prognozu değerlendirmede etkin kullanımı hastalık yönetimine büyük katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Kolit, iskemi, kolonoskopi, prognoz ,cerrahi, mortalite