Güncel Sanatta Ekolojik Farkındalık ve Malzeme Olarak Atık

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVAL GÜRES

Danışman: RAGIP TARANÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma ekolojik sorunlar karşısında sanat ne yapabilir sorusundan yola çıkmış, konuyla ilgili kaygı duyan, yeniden kullanım süreçlerine önem veren sanatçıları ve sanatın bu konudaki rolünü kavramak için oluşturulmuştur. Güncel sanatın ekolojik bilinci, izleyiciyi sadece izlemeye yönelik pasif rolünden çıkararak harakete geçmeye ve bir eylemci izleyici olmaya davet etmesi açısından önemlidir. Gezegeni büyük ölçüde etkileyen, insan dışındaki tüm varlıkların metalaştırılmasından kar sağlayan günümüz neoliberal piyasa ekonomisi, insanlar ve kültürler için tüm standartları be-lirleyen egemen medeniyet modeli, cinsiyetçi ve ırkçı bir dünya modeli yaratmakta, bu model insan kaynaklı ekolojik sorunların da kökenini oluşturmaktadır. Kapitalosen olarak da adlan-dırılan bulunduğumuz jeolojik çağın tüketim toplumuna dayanması, nesnelerin kullanım süre-lerinin azalması ve hızlıca atık vasfına geçmesini sağlamıştır. Bu çalışma giderek artan ekolo-jik sorunları, tüketim toplumunu ve yarattığı atık malzemenin araştırması ve geliştirilmesi açı-sından alan sunmaktadır. Geçmişten günümüze atık malzemenin felsefi, sosyolojik, fiziksel ve dijital olarak hayatımıza hangi alanlarda nasıl girdiğini ve sanattaki yansımalarını, dönüşüm süreçleri ile beraber anlatmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde çevresel ve ekolojik sorunlar araştırılıp, ekolojik bir sorun ola-rak atığın yol açtığı sorunlara değinilmiştir. Ayrıca Murray Bookchin, Felix Guattari ve Rosi Broidotti'nin ekolojik sorunlar karşısında yaklaşımlarına yer verilmiştir. İkinci bölümde sa-natta ekolojik farkındalığın ortaya çıkışı ve malzeme olarak atığın sanatta kullanımı incelen-miştir. Son bölümde ise Türkiye güncel sanat pratiklerinde ekolojik farkındalığın sanata yan-sıması araştırılmış ve bu konuda üretim yapan bazı sanatçılara değinilmiştir. Anahtar Sözcükler: Antroposen, Kapitalosen, Ekolojik Farkındalık, Atık Malzeme, Güncel Sanat