Kanıta ve Paydaş Görüşlerine Dayalı Düşme Önleyici Girişimlerin Hasta Düşmelerine ve Hastane Maliyetlerine Etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VEYSEL KARANİ BARIŞ

Danışman: ŞEYDA SEREN İNTEPELER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmayla kanıta ve hasta düşmelerinin paydaşları olan sağlık çalışanları, hasta ve hasta yakınlarının görüşlerine dayalı olarak düşme önleyici girişimlerin belirlenmesi ve bu girişimlerin hasta düşmelerine ve hastane maliyetlerine olan etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Yarı deneysel tasarıma sahip araştırma Mart 2017-Şubat 2020 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir eğitim araştırma hastanesinin dört kliniğinde yürütülmüştür. Paydaşların düşmelere neden olan durumlar ve önleyici girişimlerle ilgili görüşlerini belirleyebilmek için kliniklerdeki 40 paydaşla yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme sonuçları tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Kanıta dayalı rehberler ve görüşmelerden elde edilen bilgiler doğrultusunda belirlenen düşme önleyici girişimler kliniklerde bir yıl süreyle uygulanmıştır. Girişimlerin hasta düşmelerine etkisi girişim öncesi ve sonrası bir yıllık dönemdeki hasta düşmesi sayısı ve 1000 hasta günündeki düşme insidansı karşılaştırılarak, hastane maliyetlerine olan etkisi ise maliyet etkililik analiziyle değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı analizler, ki-kare testi, poisson ve çok değişkenli regresyon analizi ve karar ağacı analizi kullanılmıştır. Bulgular: Paydaşlarla gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda düşmelere neden olan durumlarla ilgili 70, düşme önleyici girişimlerle ilgili 30 olmak üzere toplam 101 tema belirlenmiş ve belirlenen temalar 44 ICF kategorisiyle eşleştirilmiştir. Girişim öncesi dönemde üç, girişim sonrası dönemde bir düşme raporlanmış, 1000 hasta günündeki düşme insidansıysa girişim öncesi 0.12, sonrası 0.04 olarak hesaplanmıştır. Girişim öncesi ve sonrası dönemdeki düşme sayısı ve insidansı arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Gerçekleştirilen maliyet etkililik analizi sonucuna göre araştırma kapsamında uygulanan girişimler kliniklerde uygulanmakta olan mevcut düşme önleyici girişimlere göre baskın maliyet etkili bulunmuştur. Sonuç: Araştırma kapsamında belirlenen düşme önleyici girişimlerin hasta düşmelerinin önlenmesinde klinik etkili olmadığı ancak maliyet etkili olduğu belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Hasta düşmesi, Maliyet etkililik, Hemşire.