Türkiye ekonomisinde dış borçların sürdürülebilirliğinin analizi: Kantil tümleşme yaklaşımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERHAT YILMAZ

Danışman: Hakan Kahyaoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Yüksek Lisans Tezi Türkiye Ekonomisinde Dış Borçların Sürdürülebilirliğinin Analizi: Kantil Tümleşme Yaklaşımı Serhat YILMAZ Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı Finansal İktisat ve Bankacılık Programı Bir ülkenin yurtdışındaki resmi veya özel finans kurumlarından, uluslararası kuruluşlarından veya diğer ülkelerden temin ettiği ve geri ödeme yükümlülüğünü içeren kredi fon ve benzeri şeklindeki finansmanları ifade eden dış borç kavramı, temelinde ülkelerdeki tasarruf açığından ortaya çıkmakta olup, ülkelerin dış dengesi olan cari işlemler dengesi ve iç dengesi olan bütçe dengesini ve istikrarı sağlamak için başvurdukları bir ekonomi politikası aracıdır. Devletin ekonomiye müdahalesine onay veren iktisadi yaklaşımların dış borçlanma mekanizmasına daha olumlu yaklaştığı görülürken, piyasa ekonomisi yaklaşımını benimseyen iktisadi yaklaşımların ise olası maliyetlerinden dolayı dış borçlanmaya çekingen yaklaştıkları görülmektedir. Çalışmamızda döviz gelir ve giderleri kapsamında cari denge modelini esas alarak Türkiye' de dış borçların sürdürülebilirliğinin sınanması amaçlanmış olup, IMF' nin altıncı kitabının yayınlanmasıyla birlikte uluslararası standartlar çerçevesinde yayınlanmaya başlayan ödemeler bilançosun yaklaşımı esas alınmıştır. Analiz yöntemleri olarak ADF birim kök testi, KPSS durağanlık testi ile Kantil ADF testleri kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda Türkiye ekonomisinin dış borçların sürdürülebilirliği konusunda belirli riskler taşıdığı fakat döviz gelirlerindeki artış hızının, döviz giderlerindeki artış hızından daha büyük olduğu sürece dış borçlarda sürdürülebilirliğin mümkün olabileceği ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Dış Borç, Borç Sürdürülebilirliği, Cari Denge, Ekonomik Şoklar, Kantil Tümleşme