Enterokok bakteriyemisi olan hastalarda vankomisin serum çukur konsantrasyonu, EAA ve EAA/MİKEtest oranının klinik sonuçlar ile ilişkisi: Kohort çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA KÜBRA SEL
Danışman: Ayşe Gelal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Enterokok enfeksiyonlarında başarılı bir tedavi için gereken optimal vankomisin farmakokinetik/farmakodinamik (FK/FD) hedefleri halen tartışmalıdır. Bu hedeflere açıklık getirebilmek amacıyla bu çalışmada enterokok bakteriyemili erişkin hastalarda vankomisin eğri altında kalan alan (EAA), EAA/minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) ve serum çukur konsantrasyonu (Cçukur) düzeylerinin klinik sonuçlar (tedavi etkililiği, güvenliliği, 30 günlük mortalite) ile ilişkisini araştırdık. Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde Ocak 2023-2025 tarihleri arasında vankomisin ile tedavi edilen, dahil edilme/hariç tutulma kriterlerini karşılayan enterokok bakteriyemili erişkin hastaların verilerinin prospektif olarak kaydedildiği kohort çalışmadır. Vankomisin ile tedavinin kararlı durum konsantrasyonunda elde edilen 24 saatlik EAA (EAAKK), EAAKK/MİKEtest ve Cçukur düzeylerinin tedavi süresince etkililik, güvenlilik ve 30 günlük mortalite parametreleri ile ilişkisi değerlendirildi. EAA, Bayesian metodu ile belirlendi. Optimal vankomisin FK/FD değerleri kesim noktası, receiver operator characteristic (ROC) eğrisi ile bulundu. Bulgular: Çalışmaya alınan 53 hastanın %62,3'ünde tedavi etkili iken, %47,2'sinde akut böbrek hasarı (ABH) gelişti. Tüm nedenlere bağlı 30 günlük mortalite oranı ise %28,3 idi. Tedavi etkililiğinde sadece EAAKK için kesim noktası anlamlı bulundu; EAAKK<616 µg.saat/mL olan hastalarda ≥616 µg·saat/mL olanlara göre etkililik oranı daha fazla idi (p=0,031). Mortalite için de bu kesim noktasında sonuçlar etkililik ile benzerdi (p=0,041). ABH için kesim noktası EAAKK ve Cçukur için, sırasıyla, 538 µg.saat/mL ve 15,7 µg/mL olarak belirlendi. EAAKK≥ 538 µg.saat/mL olan hastaların %68,8'inde, <538 µg.saat/mL olanların ise %14,3'ünde ABH gelişti (p<0,001). Benzer şekilde Cçukur≥15,7 µg/mL olan hastalarda <15,7 µg/mL olanlara göre ABH riski daha yüksek idi (p<0,001). Sonuç: Vankomisin ile tedavi edilen enterokok bakteriyemili hastalarda etkili tedavi için EAAKK <616 µg·saat/mL olacak şekilde tedavi dozunun ayarlanması önerilir. Ancak bu dozlarda ABH gelişme riski nedeniyle hastalar yakından izlenmelidir. Güvenli tedavi için EAAKK izlemi yapılamıyorsa serum Cçukur-ss'nun 15,7 µg/mL'nin altında tutulması uygun olabilir. Etkili/güvenli tedavide vankomisin düzeylerinin yakından izlenmesi önerilmektedir.