AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN PEDİATRİK BASINÇ YARALANMALARI HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAVVA KARAKAŞ AYAN

Danışman: Murat Bektaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, ameliyathane hemşirelerinin intraoperatif süreç içerisindeki pediatrik basınç yaralanmaları hakkındaki bilgi düzeylerini ve etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Araştırma tanımlayıcı, korelasyonel, karşılaştırmalı ve kesitsel bir çalışma olarak Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği aracılığıyla araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 162 ameliyathane hemşiresi ile yürütüldü. Veriler araştırmacılar tarafından literatür taranarak geliştirilen Sosyo-Demografik Veri Toplama Formu ve Ameliyathane Pediatrik Basınç Yaralanması Bilgi Değerlendirme Formu ile toplandı. Anketin güvenirliği Kuder Richardson 20 katsayısı kullanılarak hesaplandı ve güvenirlik katsayısı 0.932 olarak bulundu. Araştırmada bağımsız değişkenlerin (hemşirelerin sosyo-demografik ve klinik özellikleri), hemşirelerin bilgilerini yordama düzeyi çoklu doğrusal regresyon analizi ile incelendi. Gruplar arasında 'çalışılan kuruma' göre anketten alınan puan bakımından fark olup olmadığı Kruskal Wallis testi ile değerlendirildi. Verilerin değerlendirilmesinde hata (yanılma) payı 0.05 olarak kabul edildi. Hemşirelerin Ameliyathane Pediatrik Basınç Yaralanması Bilgi Değerlendirme Formu puan ortalaması 38.72 ± 9.20 (min: 0, max: 50) olarak belirlendi. Ameliyathane hemşirelerinin cinsiyeti, eğitim düzeyi ve eğitim alma durumlarına göre anketten aldıkları puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p<0.05). Analize dahil edilen tüm değişkenler hemşirelerin bilgi düzeylerinin %20.6'sını (R²=0.206) ve anlamlı etkileyen değişkenler ise %14.8'ini (Adjusted R2=0.148) açıkladığı gözlendi. Hemşirelerin bilgi düzeylerini tek başına anlamlı etkileyen değişkenler incelendiğinde; sırasıyla hemşirelerin basınç yaralanması eğitimi alma durumu (β=0.264, p=0.003), eğitim durumu (β=0.200, p=0.011) ve cinsiyetinin (β=0.152, p=0.044) anlamlı şekilde etkilediği belirlendi. Araştırmamıza katılan ameliyathane hemşirelerinin intraoperatif süreç içerisinde pediatrik basınç yaralanmaları konusunda orta düzeyde bilgiye sahip oldukları ve bilgi eksikliklerinin bulunduğu görüldü. Çalışma sonucumuzdan elde ettiğimiz bulgular doğrultusunda; tüm ameliyathane ekibine basınç yaralanmaları konusunda her yıl güncel rehberler doğrultusunda eğitim planlanmalı, eğitim içeriklerinde pediatrik yaş grubu risk faktörlerine dikkat çekilmeli ve ameliyathane de çalışan hemşirelerin bilgi düzeylerini ölçmek için alana yönelik geçerli ve güvenilir ölçme araçları geliştirilmelidir.