Hint-Avrupa destanlarında savaşçının kefareti: Mimesis, günah keçisi ve kurban

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH NEZİH SEVEN

Danışman: NEVZAT KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

René Girard'ın tüm insan kültürünün temellerini açıklama noktasında oldukça yetkin görünen kuramına yöneltilen en yaygın eleştirilerden biri yazarın kanıtlarını seçmece metinler üzerinden öne sürdüğü iddiasıdır. Bu tez çalışmasında mevzubahis kuram Georges Dumézil tarafından ortaya konmuş olan ortak Hint-Avrupalı Savaşçının Üç Günahı anlatısını çözümlemek için kullanılmış, ulaşılan sonuçlar okuyucuyla paylaşılmıştır. Birinci Bölüm'de kuramın yanında antik Hint-Avrupalının kurban anlayışına dair sağlam bir temel oluşturmak adına Vedik ve Cermenik ilksel kurban anlatıları incelendi. İkinci Bölüm'de tezin merkezî konusu olan Savaşçının Üç Günahı anlatısı detaylı bir şekilde analiz edildi. Üçüncü Bölüm'deyse önceki bölümlerde elde edilmiş olan verilerle varlığı tespit edilmiş bir fenomen, Kurban-Tanrı fenomeni yine İskandinav ve Hint anlatıları üzerinden ele alınarak Girard'ın Hristiyanlığa atfettiği özel konum tartışmaya açıldı. Çalışma boyunca dinî metinlerin ve destanların aslına sadık kalınmasına özen gösterildi, spekülasyondan mümkün olduğunca kaçınıldı ve ortaya konan ürünün özgünlüğünden emin olundu. Bu tez yalnızca orijinalliğiyle değil, Girard'ın kuramına ve Hint-Avrupa çalışmalarına yabancı olan okurlar için bir tür giriş kitabı niteliği taşımasıyla da önem teşkil etmektedir. Kaynak olarak antik metinlerin yanında sosyoloji, etnoloji, teoloji, dinler tarihi, dilbilim, arkeoloji, arkeogenetik ve zooarkeoloji gibi disiplinlerden ileri gelen araştırmacıların ortaya koyduğu onlarca saygın eser kullanılmış, bu eserlerin küçük olsa da anlamlı pek çok paragrafı Türkçeye kazandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hint-Avrupa Çalışmaları, Girardyen Mekanizmalar, İlksel Kurban, Savaşçının Üç Günahı, Krişna ve Odin.