Priko-etik bir fenomen olan Katarsisin müzikteki görünümü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BANU MUSTAN DÖNMEZ

Danışman: MEHMET FIRAT KUTLUK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Aristoteles'in, katarsisi açıklamak için kullandığı en önemli tümce şudur; 'tragedyanın görevi, uyandırdığı acıma ve korku duygularıyla ruhun tutkulardan arınmasını sağlamaktır, (katarsis)' Buradan katarsisin, trajik bir dış uyaranın neden olduğu sürecin sonunda gerçekleşen ve ruhu arındıran bir fenomen olduğu ortaya çıkar. Bu projede, müziksel bir dış uyaranın niçin ve ne şekilde katartik etkiye neden olduğuna odaklanıldı. Sahne sanatları, edebiyat ve resim gibi diğer sanatlar içinde de incelenebilecek olan katarsis fenomeni, bu çalışmada müzik özelinde ele alındı. Çalışma üç bölümden oluşturuldu: Giriş; (Katarsis Fenomenin 'Felsefi Taban'ı Üzerine) Bu bölümde katarsisin etimolojisi ve tanımı, psikanalizdeki anlamı, psikolojik ve etik nedenleri, yazgıyla ve dinle ilişkisi verildi. I. Bölüm; (Katarsis Fenomenin Müzikteki Görünümü Üzerine) Bu bölümde, katarsisin müzikteki görünümü, katartik müziğe karşıt bir müzik olan epik müzik, dinsel müziklerdeki katarsis, müziğin niçin resme ve heykele göre öyküyü daha iyi betimlediği üzerinde duruldu. II. Bölüm; (Hüznün Müziksel Öğelerle Betimlenmesi Üzerine) Bu bölümdeyse, tragedyalardaki ruhsal süreçle katartik müziklerdeki ruhsal sürecin ortak noktaları; ezgi, armoni, söz ve ritimdeki katarsis; ve müziğin sözcük diline indirgenememesinden kaynaklanan katartik etki çözümsüzlükleri üzerinde duruldu. Bu proje, katarsisi tanımlayıp müzikteki görünümüne ilişkin kuramsal bir çerçeve oluşturarak, psikoloji-müzik ilişkisinin bir yönünü serimleyebilmek amacıyla gerçekleştirildi.