Deniz ulaştırma işletmelerinde örgüt kültürü ile motivasyon üzerine nicel bir araştırma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN İSHAK HALİL KESİKTAŞ

Danışman: MUSTAFA SERDAR AYAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Başlangıç aşamasında insanı sadece mekanik vasıflarıyla bir üretim aracı gören yönetim bilimi, 1950'lere varıldığında insanı bir psikolojik varlık olarak ele almaya başlamıştır. Bu sayede motivasyon çalışmaları gibi insanı anlamaya yönelik çalışmalar başlamıştır. Çalışan ve yönetici davranışları üzerine yapılan ileri dönem araştırmalar, örgütlerin kendine has bir kültüre sahip olduğunu da ortaya çıkartmıştır. Deniz ulaştırma işletmeleri, küresel ticaretin önemli yapı taşları arasında yer alırlar ve küresel etkilere açıktır. Ticaret gemileri, bu gemileri işleten ve operasyonlarını yürüten işletmeler ve limanlar birbirlerinden oldukça farklı örgütlerdir. Hatta aynı bölgede yer alan aynı türde iki deniz ulaştırma işletmesi de birbirinden tamamen farklı ticari faaliyetlerde bulunuyor ve farklı örgüt yapısı ve kültür barındırıyor olabilir. Araştırmada kullanılan Denison Modeli örgüt kültürünü dört ana ve öniki alt boyutta incelemektedir. Öncül çalışmalarda sadeleştirilerek Türkçeleştirilen ölçme aracında yer alan ifadeler, bu araştırma kapsamında motivasyon üzerinde etkileri de ölçecek şekilde geliştirilmiştir. Araştırma sonucunda t-testleri ve ANOVA testleri ile seçilen örneklem için kişisel ve örgütsel etkenlerin örgüt kültürü algısı ve motivasyon üzerindeki etkileri ile açıklayıcı faktör analizi yoluyla ölçekte yer alan maddelerin oluşturduğu faktör grupları bulunmuştur. Doğrusal regresyon analizi ile ise, örneklemin örgüt kültürü algısı ve motivasyon seviyelerine etki eden kavramsal boyutlar ve bu kavramsal boyutların ilişkileri incelenmiştir. Elde edilen bulgulara dayanarak oluşturulan sonuç ve öneriler bilim insanlarının ve ilgililerin dikkatlerine sunulmuştur.