Hafif kognitif bozuklukta hastalık seyrinin semantik ve fonemik akıcılık performans uyumsuzluğu ile yordanması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSIN DİNÇ

Danışman: DERYA DURUSU EMEK SAVAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, boylamsal takipte Hafif Kognitif Bozukluk'tan(HKB) Alzheimer Hastalığı'na (AH) dönüşen olgularda, sözel akıcılıktaki semantik-fonemik performans uyumsuzluğunun hastalığın ilerleyişini yordayabilme becerisinin test edilmesidir. Ayrıca, semantik-fonemik uyumsuzluğuna ek olarak semantik ve fonemik akıcılık puanları da aynı doğrultuda incelenmiştir. HKB'de sağlıklı yaşlanmadan farklı olarak sözel akıcılık performansında bozulmalar görülmektedir. Semantik akıcılık performansının, fonemik akıcılık performansına kıyasla daha fazla etkilenmesi nedeniyle ortaya bir semantik-fonemik uyumsuzluğu çıkmaktadır. Bu uyumsuzluğun hastalık seyrini yordamada önemli bir belirteç olabileceği geçmiş çalışmalarda gösterilmiştir. Amacımız, bu bulguları Türkiye örneklemi üzerinde tekrarlayabilmektir. Bu doğrultuda, Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sinirbilimler Anabilim Dalı'ndaki çalışmalar kapsamında takip altında olan 134 sağlıklı yaşlı ve 125 HKB tanısı almış birey çalışmaya dahil edilmiştir. Retrospektif olarak yapılan çalışmamız kapsamında katılımcıların sözel akıcılık testi puanları 12 aylık bir izlem süresi ile takip edilmiştir. HKB'den AH'ye ilerlemiş olan katılımcıların sözel akıcılık puanları lojistik regresyon analiziyle incelenmiştir. Sonuçlara göre, semantik akıcılık hastalık seyrini yordamada etkili bir araç olarak bulunmuştur. Fonemik akıcılık ise sağlıklı bireyleri HKB tanılı bireylerden ayırmakta etkilidir. Ancak, semantik-fonemik uyumsuzluk puanlarının hastalık seyrini yordamada etkili bir araç olmadığı; elimizdeki veriler doğrultusunda sadece sağlıklı bireyleri HKB tanılı bireylerden etkili bir şekilde ayırt edebildiği gözlenmiştir.