İsmet Doğan yaşamı ve sanatı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL ŞİMŞEK

Danışman: MEHMET KOŞTUMOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağdaş sanat, kendisinden önceki belki de tüm zamanların sanatlarının doyma noktasından sonra ortaya çıkan üretimleri ortaya koyar. Saf güzellik tanımlamasının karşıtı olan üretimlerin bilinç dışında ortaya çıktığı süreçtir. Simge etrafında dönmeyen gerçeklik alanına nüfuz ederek karşılaşma anı söz konusudur. Buradaki gerçeklik bir tür üretimdir ve hakikat ile bağları belirtileri üzerinden gösterilmektedir. İsmet Doğan'ın yapıtları da iki farklı biçimde çağdaş sanatın bu şok etkisinin üretim ifadesini taşımaktadır. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde almış olduğu eğitim ve Fransa zamanları onun sanatının ana karakterini oluşturmaktadır. İsmet Doğan 80'li yıllar da yapıtlarını, Dadaizm'in, kolaj, ready made, montaj ve grafiti tekniklerini; tarih, kültür ve gelenek kavramları ile birleştirerek sorusallaştırmıştır. Zamanı, olayı, örgüyü, mekanı ve insanı özellikle batılılaşma- modernleşme projesinin dayattığı, temellük ettiği şiddetin ve travmanın boyutlarına odaklanmıştır. Doğan modernleşme ile ilgili sorguladıklarını, çeşitli medyumlar ile kurgular ve bugüne kadarki çalışmalarının ayrılmaz bir parçası olarak devam eder. 2000'lerde yapıtlarına başka bir bakış açısı geliştirerek, özellikle sömürgecilik konusu üzerine gider ve sinematografik algıyla konularını çeşitlendirir. Bu dönemlere denk düşen zamanlarda aktarım aracı olarak aynalar devreye girer. Sonrasında ise artık her şey (fotoğraf, resim, kolaj, heykel, video,film ve enstalasyon medyumları) onun ifade sürecine hizmet eden melez malzemeler olarak tezgâhında yer edinir. İsmet Doğan izleyicisini düzlemine sokar ve izleyici dahil olduğu bakışın, kaçmakla kurtulamayacağı etkisi altında kalır. Aradaki etkileşim ve iletişim üzerinden imgeler izleyicinin kaçsa da saklanamayacağı yani yakalanmaktan kurtulamayacağı bir oyuna girmesi anlamına gelmektedir. Sanatçı içerisinin dışarısı haline geldiği travmatik bir oyun sunmaktadır. Sunumu gerçekleştirirken çağdaş sanatın farklı disiplinlerinde üretmektedir. Bu değişik alanlardaki işlerinin temel sorunsallarını genel olarak kimlik, kültür, beden ve iktidar oluşturmaktadır. İsmet Doğan yapıtlarında yine gerçek soğuk maddesel bir imgelemle, fantezi ile belirlenen kurmaca arasında bir ara geçişliliğe açılır. Bu çalışmanın amacı; İsmet Doğan'ın yaşamı, sanat hayatı, üretimlerini oluştururken etkilendiği sanat oluşumları ve algıladığı bakış açısı ile kendi üretim pratiklerindeki yansımalarının Türk çağdaş Sanatı içerisindeki konumunu belirlemektir.